overzicht |

4305

ASSOCIATIERIJK BELEVEN
(THEORETISCHE KENNIS EN ERVARING)

Inleiding

In onze rationele westerse cultuur, waar we op bijna alles een naam kunnen plakken en een verbale definitie geven, gaan we maar al te vaak in de illusie geleoven dat we weten wat iets is als we het beschreven horen, of uitgelegd in een worodenboek. Onze hele schoolopleiding is daarenboven gericht op het memoriseren van verbale gegevens en definities. Toetsen of iemand iets "weet" of "kent" is gereduceerd tot "examineren of hij het wel verbaal kan beschrijven".

Er is zelfs geen woord om het verschil aan te duiden tussen die verbale "papegaaikennis", en de echte ervaringsgevoede "ondervinding". De Grieken hadden wel "epistêmê" of "logia" om gewone theoretische kennis aan te geven, en "gnôsis", om de "echte", op ervaring berustende kennis, wijsheid, aan te geven. Zij definieerden Gnosis als kennis + praktijkervaring + emotionele ervaring. Dus weten = kennen + doen + voelen. Voelen is de onvermijdelijke dimensie als men iets echt via actieve ervaring meegemaakt heeft, "gedaan" heeft. Een ervaring waar geen gevoelens bij geweest zijn is wellicht niet "echt" geweest, want wie iets doet streeft, mislukt, wordt gefrustreerd, is blij als het lukt, angstig als het dreigt te mislukken of men het nog niet goed kent, legt associaties naar andere analoge ervaringen die de emotionele dimensie van de huidige ervaring komen versterken.

Effecten

De "associatierijkdom" van een opgenomen gegeven heeft belangriujke consequenties:

1. Geheugen: men weet al lang dat dingen slechts onthouden worden als ze tijdens de registratie van het gegeven begeleidende emoties vertoonden. Gewoon "neutraal" materiaal wordt zeermoeiliujk onthouden, en eigenlijk binnenn d epaar seconden of min uten "vergeten". Dat ius één van de trucs die de hersenen gebruiken om te selecteren wat de mopeite loont om in het geheugen opgeslagen te worden. Wat geen enkel belang heeft, positief of negatief, voor ons geluksgevoel, mag gerust snel vergeten worden.

Een belangrijke toepassing op dit fenomeen is dat men bij het memoriseren van leerstof moet reproduceren, d.w.z. de materie ofwel luiop opzeggen, ofwel uitschrijven of tekenen. Dank zij deze reproductie worden veel meer banen in de hersenen doorlopen, en worden tal van asscoiaties gelegd die bij het examen helpen zullen voor de herinnering. Zich gewoon "mentaal" afvragen of men iets "begrijpt" is een enorme vorm van tijdverlies en zelfbedrog.

2. Bruikbaarheid:

3. Stimuleren van creativiteit:

4. Stimuleren van verwerking:



|