overzicht |

5712

Inbreng van de Caycediaanse® Sofrologie

Veronique BENOIT
27.03.06


Definitie Sofrologie

Sofrologie is een wetenschappelijke school binnen de fenomenologische existentiële beweging gesticht door Professor Alfonso Caycedo, dokter in de geneeskunde en neuropsychiater. Deze school promoot de studie van het menselijk bewustzijn en de waarden van de existentie met eigen en originele technieken.

Definitie Caycediaanse Sofrologie

Daar Prof. Caycedo zijn voorzorgen niet had genomen om zijn methode, die hij zelf had ontwikkeld, te beschermen waren er heel wat misbruiken. De naam werd misbruikt door scholen, organisaties.

Doelstellingen werden verkondigd die volledig in tegenstelling waren met de oorspronkelijke sofrologie.

Zo ontstond de sofrologie" Cui-Cui", zoals Prof. Caycedo het uitdrukt.

Om die rede voelde Prof. Caycedo zich verplicht zijn methode juridisch te beschermen. Dit om de authenticiteit van zijn eigen werk veilig te stellen.

Tevens ontwikkelde hij een deontologische code, waarin hij de ethiek en morele normen voorstelt, die moeten gehanteerd worden bij de uitoefening van deze methode.

Caycediaanse sofrologie is de wettelijk beschermde term, die een wetenschappelijke school aanduidt die zich specialiseert in het gebruik van de zuivere onvervalste Methode Caycedo, in de geneeskunde en in de sociale preventie. Op die manier wil zij het oorspronkelijke oeuvre van Prof. Caycedo onderscheiden van alle mogelijke misbruiken die er ten opzichte van de term sofrologie in bepaalde landen aanwezig zijn. (Dr. Chéné)

Om een beter inzicht te krijgen in de betekenis van de definitie lijkt het me nuttig deze verder te ontleden.

Etymologie van de sofrologie

Het woord "sofrologie" is uitgevonden door Prof. Caycedo en stamt uit het Grieks.

sôfros in het Grieks: rust, gelijkmoedigheid

Het betekent dus de wetenschap die het bewustzijn bestudeert in harmonie met het lichaam.

Om de eerste objectieven van de sofrologie vast te leggen als wetenschappelijke school van onderzoek van het bewustzijn heeft Prof. Caycedo de leuze :"Ut Conscientia noscatur" voor haar gekozen, en een logo ontworpen.

Dit betekent: opdat het bewustzijn gekend zou zijn. De slang wijst op de geneeskunde. De twee stokken staan voor de splitsing, in de Westerse geneeskunde, tussen lichaam en geest. De sofrologie aanvaardt deze splitsing niet vandaar dat de twee stokken onderaan met elkaar verenigd zijn. De lotusbloem wijst op het Oosters denken over het bewustzijn. De sofrologie streeft naar een evenwicht tussen het Oosten en het Westen, in het belang van de studie van het menselijk bewustzijn. De ketting wijst op de verschillende landen waar de sofrologie actief is.

Sofrologie is een studie van het bewustzijn, een levenskunst en een filosofie.

Professor Alfonso Caycedo.

Professor Alfonso Caycedo is geboren in Columbia in 1932. Zijn familie is van Spaanse afkomst.

Hij is dokter in de genees- en heelkunde, specialist in de neurologie en psychiatrie. In 1960, werkte hij onder de beroemde psychiater Ibor Lopez, op de dienst Neuropsychiatrie , in het oude Hospitaal van Sint Isabel te Madrid. Hij beoefent de hypnose en relaxatietechnieken. Al snel bevindt hij zich in een paradoxale situatie. Enerzijds de klinische en experimentele resultaten die vrij positief waren en anderzijds concepten en theorieën die tegenstrijdig waren.

De zuivere klinische hypnose had Prof. Caycedo bestudeerd bij Dr. André Cuvelier, hoofd van de wereldvermaarde "L'Ecole de Nancy". Prof. Caycedo was gepassioneerd door het bewustzijn. Hij ontfermt zich over de hypnose en begint bij de terminologie. Hij stelt voor de hypnose niet meer te gebruiken en die te vervangen door "sofropsyche". Deze term was afkomstig uit het oude Griekenland. Dit was een soort psychofysiologische toestand die men verkreeg door een verbale actie zoals zang, gebed,...

Zijn poging de naam hypnose te wijzigen botste op heel wat verzet van hen die reeds werken gepubliceerd hadden over hypnose.Er was maar één oplossing, namelijk te breken met de traditie en terug starten van nul. Terug naar het fenomeen. Hij creeërde de term "sofrologie" met als doel het oprichten van een wetenschappelijke school voor de studie van het menselijk bewustzijn. De fenomenologie en de experimentele klinische onderzoeken ter controle, vormen de basis van de sofrologie. Zo onstond in 1960 de sofrologische school. Oorspronkelijk bestond die enkel uit verschillende medische richtingen.

Om de fenomenologie beter te kunnen bestuderen trekt Prof. Caycedo naar Zwitserland en wordt assistent van Ludwig Binswanger, psychiater en fenomenoloog. In zijn kliniek van Kreuzlingen werkt hij verder aan de wetenschappelijke studie van het menselijk bewustzijn. Vervolgens huwde hij in Génève. Zijn vrouw was bezeten van het Oosten en beoefende Yoga. In haar boeken over Yoga ontdekte hij een gans andere wereld die ook sprak over de studie van het bewustzijn. Verward stelde hij de vraag aan Binswanger, en deze moedigde hem aan de fenomenen die hij in de literatuur aantrof zelf te gaan onderzoeken. Zo vertrekt hij naar het oosten. Hij bezoekt geneesheren van Indië, Tibet en Japan. Maar deze brengen hem in contact met de grootste mystici. Hij bezoekt de belangrijkste ashrams van de Raja-Yoga van de Himalaya tot deze van de grote yogi's in Zuid-Indië. Hij bezoekt de Dalaï Lama en ontdekt daar methoden die verschillend zijn van de yoga. Hij bestudeerd de E.E.G. van de lamas tijdens meditatie. Vervolgens trekt hij naar Japan en raakt geïnteresseerd in de Zen-meditatie.

Het is in het Oosten dat hij de corporaliteit ontdekt, die gebruikt wordt in zijn methode. Hij besluit een Westerse sofronisatiemethode te ontwikkelen gebaseerd op dit Oosters denken. Dit betekent het ontstaan van de eerste drie graden van de dynamische relaxatie.

Prof. Caycedo keerde terug naar het Westen om zijn methode verder uit te werken. In 1970 werd het eerste wereldcongres voor sofrologie georganiseerd. Hier ontstond voor de eerste keer een ontmoeting tussen Oosterse en Westerse geneeskunde op hoog niveau. Na dit wereldcongres werd de internationale school voor medische sofrologie gesticht in Barcelona. In 1980 trekt hij naar Columbia. Getroffen door het leed van de sociale klasse ontwikkeld hij de sociale sofrologie. Vanuit zijn ervaring met de existentiële fenomenologische sofrologie en zijn sociale toepassing, komt Prof. Caycedo tot de vierde graad van de dynamische relaxatie, de totalisatie. In 1988, komt hij terug naar Europa. Hij constateert de misbruiken en onderneemt stappen om de authenticiteit van zijn methode veilig te stellen. Hij voegt zijn naam toe aan de methode. Hij vestigt zich in Andorra op neutraal terrein, en doceert er de existentiële sofrologische fenomenologie en de medische sofrologie. Sinds 1989 zit het fenomenologisch onderzoek in een stroomversnelling. Het is ook in deze periode dat hij een definitieve versie uitgeeft van de drie cycli van zijn methode namelijk de reductieve, de radicale en de existentiële cyclus. Tevens beschrijft hij de twee branches binnen de sofrologie namelijk de medische sofrologie en de socio-prophylactische sofrologie.

In 1992 opende hij zijn school onder de naam: "Université Internationale de Sophrologie Caycédienne". En op het zesde Europees congres van de psychiatrie in Barcelona, stelde hij zijn werk officieel voor aan meer dan 2000 psychiaters. De daaropvolgende jaren houdt hij zich voornamelijk bezig met de structuratie van de sofrologie. In mei 2001 gaf hij, in Génève, een redevoering over de menselijke waarden, ook wel de "verklaring van Génève of de verklaring van de menselijk waarden genoemd".

De jaren die volgden dienden voornamelijk voor het bijsturen en perfectioneren van zijn methode.

In 2006 wordt zijn boek verwacht.

Bronnen en oorsprong van de Sofrologie

De sofrologie heeft haar ontstaan te danken aan vroegere kennis. Aan de hand van dit overzicht wil ik de talrijke wegen aantonen die de sofrologie heeft bewandeld voor het creëren van haar methode.

De basis van de Westerse filosofie ligt in het oude Griekenland.

Hippocrates (460-377 voor Christus) was een voorloper van de klinische observatie. In zijn theorie van de karaktertrekken en de temperamenten, toont hij aan dat het evenwicht tussen lichaam en geest de gezondheid bepaalt.

De Sofrologie ontleent aan Plato (428-348 voor Christus) bepaalde van haar fundamentele concepten. De toestand van sôphrosunè (toestand van intern evenwicht), de toestand van seriniteit en welzijn, de behandeling door rustige en regelmatige zinnen, die terug te vinden is in de terpnos logos (taal van de sofroloog), die eveneens voortvloeit uit "de verbale psychotherapie".

Aristoteles (384-322 voor Christus) was de vader van de logica. Als reactie op dit denken reageerden de sceptici met "de opschorting van het oordeel" of de "épochè". En deed men het voorstel de twijfel aan te houden voor alles wat niet evident is. De twijfel werd overgenomen door Descartes en de épochè door Husserl. Dit uitgangspunt van de fenomenologische houding ten opzichte van het bestaan is één van de fundamenten van de sofrologie.

Prof. Caycedo benadrukt het belang van het Oosten, niet omwille van de boeddhistische filosofie maar wel om de methodologie van de meditatie. Deze laatste methode streeft naar hogere bewustzijnstoestanden en analyseert het proces dat inwerkt op de bewustzijnstoestanden en -niveaus.

De fysieke oefeningen omtrent de ademhaling en de zintuigen, alsook de houdingen, zijn gebaseerd op de technieken van de Yoga. Voor de studie van de gewijzigde bewustzijnstoestanden haalde Prof. Caycedo interessante concepten uit de theologie van de mystiek, die de mystieke contemplatie ontwikkelde.

Het hoger bewustzijn in de sofrologie is geen onderzoek naar een mystiek bewustzijn, maar is het verwerven van een nieuw bewustzijn, waarin zich een capaciteit ontwikkeld om te bestaan, aanwezig te zijn in het leven.

Nadat Prof. Caycedo de hypnose had bestudeerd nam hij afstand van deze methode. Hij verving de suggestie door de terpnos logos, en streefde naar autonomie van de sofroniserende persoon in tegenstelling tot de hypnotische afhankelijkheid.

Relaxatie stamt uit het Latijn: "relaxatio" wat primair betekent "bevrijding". Alsof wij een gevangene zouden zijn die van zijn kettingen moet bevrijd worden. Dit woord duikt later terug op in de angelsaksische taal, en werd gebruikt door Jacobson en Shultz. Beiden lagen aan de basis van de relaxatie in Europa en waren tijdsgenoten van Prof. Caycedo. Schultz vertrok vanuit de geest en Jacobson nam de spierontspanning als uitgangspunt, maar Prof. Caycedo besloot het over een andere boeg te gooien.

De sofronisatie is een relaxatie, die vertrekt vanuit de fysiologie van de spierontspanning. De sofronisatietechniek verwijst naar de autogene training van Shultz. De ademhaling, die in alle technieken is terug te vinden, is de sleutel van het sofrologisch proces.

De fenomenologie vormt de hoeksteen van de Caycediaanse Sofrologie. Fenomenologie is afkomstig van 2 griekse woorden: fainomenon (fainô = schijnen, fenomeen, iets wat zich toont) en logos (leer, wetenschap). Met andere woorden "de wetenschap van de fenomenen".

De geestelijke vaders van de fenomenologie zijn: Brentano als voorloper, Husserl als grondlegger van het wezen en Heidegger als fenomenoloog van het zijn.

Husserl (1859-1938) verzet zich tegen het empirisme en het rationalisme. Hij wil terug naar de dingen, en daar start de moderne fenomenologie. De kern van de fenomenologie van Husserl is de "Wesensschau", het schouwen, of het zien van het wezen van de dingen. De fundamentele bron van kennis is noch ervaring, noch rede, maar het zuiver aanschouwen van wat in ons bewustzijn is gegeven.

Zo is het "bewustzijn" volgens Husserl niet "iets" dat rust op zichzelf, maar "iets" dat altijd gericht is naar de buitenwereld (intentionaliteit) en is de wereld op haar beurt iets dat aan het bewustzijn verschijnt (fenomeen).

De fenomenen zijn meestal onderhevig aan interpretaties, theorieën,...Volgens Husserl kunnen we ons bewustzijn ontdoen van storingselementen door de fenomenologische reductie. Deze omvat drie stadia: de terugkeer naar het ding zelf, het opschorten van het oordeel of de épochè (geest) en het tussen haakjes zetten van alles wat niet tot het "zijn" behoort.

Deze filosofische reductie van Husserl heeft Prof. Caycedo geïnspireerd tot de eerste reductieve cyclus (eerste vier graden) van zijn methode. De concepten van de intentionaliteit en de eïdetische reductie lagen aan de oorsprong van het ontstaan van de tweede radicale cyclus (de graden 5 tot 8). De eïdetische reductie is een werkwijze om het feitelijk en concreet gegeven te reduceren, te herleiden tot het algemene wezen. Het is een moeizaam proces waarbij men in het individuele het universele probeert te vatten.

Heidegger (1889-1976), Duits filosoof, was een leerling van Husserl en bestudeerde diens fenomenologie. Heidegger wilde de reductie van Husserl op een dieper niveau toepassen. Het ging hem op de vraag van het bestaan. Hij had geen interesse voor vragen over de aard van de individueel bestaande dingen (ontische vragen) maar had wel belangstelling in het feit dat ze bestaan (ontologische vragen).

Heidegger aanvaardde niet dat Husserl naar het zuivere ego zocht. Het zuivere ego, bestond volgens Heidegger niet en hij ontwikkelde zijn theorie over het Da-sein. De mens die zich vragen stelt over zichzelf, over zijn zijn. De mens was voor hem de ingangspoort naar de algemene leer van het zijn. Hij noemde het menselijk bestaan: dasein (er-zijn).

In "Seit und Zeit" heeft hij zijn stempel gedrukt op het existentialisme. De existentie is een speciale bestaanswijze van de mens, waardoor de mens zich overstijgt (transcendeert). De mens is in het heden, steeds zijn toekomst en zijn verleden. Juist omdat hij in de toekomst leeft, is hij steeds meer dan hij is, transcendeert hij zichzelf. Dit is voor Heidegger de existentialiteit van het dasein.

Deze existentiële dimensie gaf het ontstaan aan de derde existentiële cyclus (de graden 9-12). Waarbij het positieve bestaan van de mens en de verovering van de waarden centraal staan.

Binswanger (1889-1976), een Zwitsers psychiater wiens laatste leerling Prof. Caycedo was, vervolledigde de analyse van het dasein, de existentiële analyse.

Deze fenomenologische manier om het bestaan te analyseren zonder te interpreteren heeft Prof. Caycedo geïnspireerd bij de Sofro-Vivantiële-Analyse.

Sofrologie als wetenschappelijke school binnen de fenomenologische existenitële beweging

Het is een wetenschappelijke school omdat ze is samengesteld uit specialisten van de gezondheidsectoren en menswetenschappen die hun eigen existentiële training hebben moeten volgen volgens de methode Alfonso Caycedo. Dit houdt een praktijk in van 12 graden verdeeld over 3 cycli, en van specifieke technieken die bij elke graad behoren. Deze specialisten volgen allen dezelfde objectieven, bezitten éénzelfde methodologie, éénzelfde epistemologie en gebruiken een eigen terminologie.

De sofrologie is geïnspireerd door de psychiatrische school in de richting van de existentiële fenomenologie die aan de basis ligt van de vorming van Prof. Caycedo. De wetenschappelijke werken ontwikkeld door Prof. Caycedo worden beïnvloed door de existentiële fenomenologische begrippen.

Prof. Caycedo was de laatste leerling van Ludwig Binswanger, die zelf leerling was van Heidegger. Heidegger op zijn beurt was leerling van Husserl, de stichter van de fenomenologie. Voor die rede kunnen we zeggen dat Prof. Caycedo de zuiverste lijn vertegenwoordigt van de fenomenologische existentiële gedachte.

Studie van het bewustzijn volgens Prof. Caycedo:

Prof. Caycedo definieert het menselijk bewustzijn als de kracht die verantwoordelijk is voor de integratie van alle structuren van het menselijk bestaan.

Hij beschrijft het gewoon bewustzijn als een donkere doos. Dit gesluierd bewustzijn laat ons niet volledig toe onze binnenwereld te kennen. We ervaren ons lichaam en onze geest maar we weten niet wat de wisselwerking of interactie is tussen beiden.Heel vaak neemt men het bewustzijn voor de geest.

In de voorbereidende fase van de methode A. Caycedo gaat men langzaam het bewustzijn ontsluieren.

In 1960 werd deze theorie als hypothese voorgesteld maar tijdens het onderzoek werd deze structurering van het menselijk bewustzijn ook wetenschappelijk aangetoond. Vandaag is deze de meest fundamentele theorie van de Caycediaanse Sofrologie geworden en wordt voorgesteld in de waaier.

Er zijn drie toestanden van het bewustzijn. Die variaties werden door Prof. Caycedo benoemd als Pathologisch Bewustzijn (PB), Gewoon Bewustzijn (GB) en Sofronisch Bewustzijn (SB).

Het Pathologisch Bewustzijn (PB) geeft de beleving weer van iemand bij wie het bewustzijn is gewijzigd. Vanaf het moment van ziekte, griep, depressie,..

Het Gewoon Bewustzijn (GB) is een beleving van de natuurwetenschappers totaal tegengesteld aan de fenomenologische houding. Het is een bewustzijn van iemand die leeft volgens het patroon dat andere voor hem uitstippelen, zonder zich vragen te stellen.

Het Sofrologisch Bewustzijn(SB) is een toestand van hoger bewustzijn. Het is een positief existentieel bewustzijn van iemand die uit het gewone stapt. Wanneer we momenten hebben iets bijzonder te ontdekken of te creëren, kortom als we als mens groeien, bevinden we ons in deze derde toestand

De Caycediaanse Methodenleer richt zich naar de verovering van deze derde toestand van het bewustzijn.

De drie niveaus van het bewustzijn vertegenwoordigen de waakzaamheid en zijn bij alle mensen aanwezig. Deze schommelen tussen het wakker zijn en slapen. Het sofroliminaal niveau (SLN) beschreven door Prof. Caycedo is te vergelijken met het niveau "aan de rand van de slaap". Het SLN is begrensd door drie lagen: de bovenste, middelste en onderste laag. De middelste laag vormt het werkveld voor de Caycediaanse Sofrologie en is de ruimte waar heel haar methodologie plaats vindt. De bovenste of supraliminale laag heeft een stimulatie van het bewustzijn. Het is ook in deze laag dat de technieken van de Zenmeditatie plaats vinden. De onderste laag of infraliminale laag heeft een remmend karakter op het bewustzijn, leidt naar hypnotische toestanden en naar de slaap. In het begin heeft Prof. Caycedo technieken bestudeerd die het bewustzijn veranderen zoals Hypnose, Yoga en Zen, maar momenteel worden die niet meer gebruikt in de methode. Tevens heeft Prof. Caycedo een houding, postuur bedacht, aangepast aan de Westerse mens, om te vermijden dat het bewustzijn naar diepere niveaus zou zakken. Deze houding noemt hij de Isocay postuur. Het Isocay begrip is een letterwoord van de zin "Integration Sophronique de l'Etre par la Sophrologie Caycedienne". Het Isocay bewustzijn is een speciale vorm van bewustzijn waar zich de structuren van de mens bevinden met de grootste integratiekracht, verantwoordelijkheid voor de vrijheid, de klaarheid en de harmonie.

Deze theorie refereert naar het feit dat het sofronisch bewustzijn, waarvan de ontdekking en verovering het fundamenteel objectief vormt van de Caycediaanse Sofrologie, geen speculatief en theoretisch begrip is maar de existentiële projectie van een levend geworden bewustzijn waarvan het vivantieel vertrekpunt de corporaliteit is.

De benadering van het lichaam kan nooit in één geheel gebeuren, vandaar dat Prof. Caycedo het lichaam verdeelt in 6 Isocay systemen, die we elk in zijn geheel waarnemen. De fronische vivance (beleving) van de 6 Isocay systemen laat de vivantiële integratie toe van heel de corporaliteit. Deze vivance van de totaliteit van het zijn, die door de eerste en tweede cyclus van de methode Alfonso Caycedo bereikt is, is nodig voor de verovering en verandering van het bewustzijn en de sofronische existentie die ontstaat bij de derde cyclus.

Door de beleving van de corporaliteit, met behulp van de herhaalde praktijk van de fronische vivance door de 6 systemen, bereikt men de vivance van de existentiële eenheid van het zijn. Deze eenheid wordt bereikt door een goed gerichte en goed georienteerde training. Het doel van deze vivantiële projectie is een existentie vol waarden. Als neuroloog en psychiater heeft Prof. Caycedo de neurofysiologische en biologische basissen van de 6 systemen bestudeerd. Het zijn echte systemen van psychosomatische vivantiële integratie met goed gedefinieerde neurobiologische basissen. Hun structureel dynamisme leidt naar de integratie van de totaliteit van het zijn.

De 6 Isocay systemen beschreven door Prof. Caycedo zijn de volgende:

Het eerste systeem omvat de anatoom fysiologische structuren van het hoofd en het gezicht, met een ruimte voor interactie op het niveau van het voorhoofd. Het systeem heeft een invloed op de hersenen en de zintuigen.

Het tweede systeem omvat de anatoom fysiologische structuren van de hals en het externe gedeelte van de bovenste ledematen met een ruimte voor interactie op het niveau van de schildklier. Het is een systeem dat op het existentieel niveau het geheel integreert.

Het derde systeem omvat de anatoom fysiologische structuren van de thorax en van het interne gedeelte van de bovenste ledematen met een ruimte voor interactie op niveau van het borstbeen. Dit integreert het immuunsysteem.

Het vierde systeem omvat de anatoom fysiologische structuren van de buikstreek met een ruimte voor interactie ongeveer 4 cm. boven de navel. Dit heeft invloed op de vitale organen.

Het vijfde systeem omvat de anatoom fysiologische structuren van de onderbuik en de onderste ledematen met een interactiepunt ter hoogte van de gonaden. Die evengoed bij de man of bij de vrouw aanwezig zijn.

Het zesde systeem is het systeem van totalisatie en situeert zich ter hoogte van de navel. Prof. Caycedo noemt dit het MEGA-systeem.

Tijdens de praktijk worden de systemen ontdekt bij de eerste cyclus, veroverd bij de tweede cyclus en veranderd bij de derde cyclus.

Zowel de theorie van de niveaus en de toestanden, als de theorie van de zes Isocay systemen, verlichten en oriënteren heel de epistemologie eigen aan de Caycediaanse Sofrologie.

Verovering van de menselijke waarden:

Op 25 Augustus 1977 te Recife (Brazilië) ter gelegenheid van zijn benoeming als Professor Honoris Causa legt Prof. Caycedo de "Verklaring van Recife" of "Verklaring van de waarden van de mens" af. Tijdens deze verklaring legde Prof. Caycedo uit dat hij de sofrologie ontwikkelt in een poging om de waarden van de mens te redden van de huidige beschavingscrisis.

Onder waarden van de mens verstaat de sofrologie de specifieke kwaliteiten die het menselijk wezen karakteriseren en die voorzien zijn van een individueel, origineel en transcendentaal bewustzijn.

De waarden van de mens kunnen volgens de sofrologie geklasseerd worden in drie categorieën, die onderling sterk zijn verbonden door hun oorsprong. Namelijk biologische, existentiële, historische waarden. Deze waarden zijn eigen aan het natuurlijk bewustzijn en worden ontdekt in de eerste cyclus van de methode.

De biologische waarden situeren zich op het vlak van de menselijke biologie: het genetisch kapitaal, het cellulair geheugen, de integratie van de moleculaire structuren, de functie van het weefsel, de integratie van het individu, het voortbestaan van de soort en de integratie van het bewustzijn, een essentiële kwaliteit die eigen is aan de mens.

De existentiële waarden zijn verbonden aan het menselijk gedrag en zijn verankerd als vitale gevoelens in de biologische waarden zoals: de individualiteit, de samenstelling van het gezin als basiskern voor de familie, de familie als fundamentele structuur van het sociaal leven en de sociale integratie die nodig is voor het functioneren van een levend organisme: de totale mensheid.

De historische waarden vormen het patrimonium en de zoektocht naar de mensheid doorheen de eeuwen zoals de religie in al zijn facetten, de politiek in al zijn uitingen, de wetenschap, de kunst, de cultuur en de communicatie.

De waarden vormen een belangrijke pijler voor de sofrologie. De sofrologie richt zich meer en meer naar de axiologie (een leer die de waarden bestudeert en die ze ook bestudeert als een existentiële structuur).

Op 17 mei 2001 in het auditorium van de Rechten van de Mens aan de Universiteit van Genève, hield Prof. Caycedo een toespraak met als thema: "Verklaring van de radicale en existentiële waarden van de mens". Hij voegde er nieuwe inzichten aan toe en dit resulteerde in de "Verklaring van Genève".

"Volgens Prof. Caycedo beleven wij op dit ogenblik de grootste crisis van de geschiedenis, want de waarden worden aangevallen op biologisch niveau. De ontwikkeling van de beschaving staat op het spel. Het proces van desintegratie kan leiden tot destructie van onze cultuur. De oorzaak van dit proces ligt in het feit dat de mens de aangepaste structuren ontbreekt om zich te beschermen tegen de realiteit, die hij voor de eerste keer in zijn leven beleeft. De consumptiemaatschappij of de massabeschaving heeft het individu in een wereld gestort zonder betekenis en heeft zijn biologische waarden aangetast. Volgens Prof. Caycedo bestaat de enige oplossing erin de genetische reserves die binnen de biologische structuren van de mens aanwezig zijn te mobiliseren. De wetenschap heeft haar enorm potentieel en haar mogelijkheid om nieuwe structuren te ontwikkelen aangetoond. Dit kan leiden tot de mogelijkheid om zich aan te passen aan nieuwe omstandigheden.

De verklaring van de waarden van de mens wordt als een basisgegeven en een toekomstvisie gehanteerd voor de Caycediaanse Sofrologie. Deze verklaring is ook te beschouwen als de start van de ontwikkeling van een nieuw bewustzijn.

In de praktijk van de tweede of radicale cyclus, worden de radicale waarden ontdekt. Dit zijn in wezen fenomenologische waarden, zonder dewelke de mens niet zou zijn wie hij is.

In de derde of existentiële cyclus worden de waarden ontdekt die dienen om het menselijk bestaan aan te moedigen en er zin aan te geven. De essentiêle waarden zijn: de vrij keuze, de driedimensionaliteit, de verantwoordelijkheid en de waardigheid.

De eigen, originele en vivantiële handelswijze volgens Prof. Caycedo:

De theorieën, de terminologie en de technieken die de methode Alfonso Caycedo samenstellen zijn eigen en origineel.

De methode bestaat uit drie technieken:

  1. De Dynamische Relaxatie volgens Prof. Caycedo (RDC) bestaat uit 12 graden en specifieke technieken van elke graad.
  2. De Caycediaanse Sofrologische Training (CST) bestaat uit verschillende protocols
  3. De Sofro-Vivantiële Analyse volgens Prof. Caycedo

De methode is gebaseerd op een origineel proces bedacht door Prof. Caycedo. Hij heeft er de naam "Vivance Phronique" aan gegeven. Vivance is een neologisme dat door Prof. Caycedo werd uitgevonden. En dit geïnspireerd op het Spaanse woord "vivencia", de beleving. Het is meer dan het woord beleven. De beleving gebeurt door zich los te maken van vooroordelen en gebeurt in het bewustzijn door alle mogelijkheden te aanvaarden.

De fronische beleving werd gecreëerd om de belangrijkste werkwijze aan te geven in heel de methodologie die eigen is aan de Caycediaanse Sofrologie. Het houdt in dat men in de sofronisatie de diepste ervaring van de ontmoeting tussen geest en lichaam activeert. De vivantia is een handeling van het bewustzijn, en laat ons toe de gewaarwordingen, ideeën en gevoelens op een unieke manier op te vangen. Het gaat dus over de innerlijke ervaring van de fenomenen die ieder van ons binnenin voelt.

Lopez Ibor stelt: "..men spreekt over een emotieve impact. Impact betekent shock met penetratie, zoals die van een projectiel in het doel. De emotieve shock is diep doorgedrongen en heeft zich in het psychische leven van het subject genesteld. Het is een door hemzelf beleefde ervaring. De beleving is geen elementair feit, maar iets dat deel uit maakt van heel het psychisch leven".

De vivantiële herhaling leidt tot transformatie. Na elke vivantiële ervaring zijn de dingen nooit meer zoals ervoor. Door de herhaling gaat men meer dingen ontdekken en dit uit zich in gedrag.

Heel de sofrologische, Caycediaanse methodologie steunt op dit vivantieel proces. Het proces wordt op gang gezet door de ademhaling, de corporaliteit en de intentionaliteit. Eenmaal men begint, ontwikkelt men naar een andere dimensie. Door de opeenvolging van de fenomenen ontdekt men het omsluierd bewustzijn.

Caycediaanse theorie van de dynamische integratie van de mens:

Volgens Pof. Caycedo bestaan er drie werelden die worden voorgesteld door een kelk.

Cfr.figuur: basis van de kelk, de nacht, de geschiedenis. Deze biologische structuren vindt men terug in de wortels van de menselijke biologie ter hoogte van de moleculen en de cellen. Deze structuren zijn echter stil in het normaal bewustzijn maar worden herbeleefd in de sofrologische training.

Cfr. figuur: middelste deel van de kelk, overgang tussen de biologie en het bestaan (manentie, retromanentie) Deze omvat de universele structuren die grenzen aan het onderliggende en het latente, en bevat ook onze individuele inhouden. Dit opstaande deel coördineert onze individualiteit, onze persoonlijkheid en onze identiteit.

Cfr.figuur: bovenst deel, de kennis, de dag. Naar boven toe geopend naar het onbegrensde bestaan zoals het bewustzijn. Deze omvat de wereld van de observeerbare fenomenen.

De dynamische integratie van de mens is volgens Prof. caycedo, de fenomenologische daadkracht die zich vanuit de biologische wereld projecteert in de aanwezige wereld en in het bestaan.

Iedere ochtend, bij het wakker worden, verlaten we de biologische en latente wereld, om ons te werpen in de tegenwoordige wereld, die ons bewustzijn onthult, na een nacht van integratie.

Elke avond,bij het slapengaan, zullen alle verworvenheden van overdag in onze diepe stucturen worden opgeslagen.

Door de specifieke technieken van de sofrologie, wordt de dynamische integratie versterkt, op het diepste niveau van het bewustzijn. Door de basistechniek, de manentie, laat men het biologisch kapitaal opstijgen in het bestaan. En door de retromanentie prent men de biologische wereld in, om te bestaan. De capaciteiten van het bestaan zullen hier vergroot uitkomen.

De capaciteiten van het sofronisch bewustzijn, zijn volgens Prof. Caycedo, universele structuren die vervat zijn in de latente en onderliggende werelden van het bewustzijn.

Cfr. figuur: h: stille waarden, n: neutrale waarden,+: positieve waarden, -: negatieve waarden. Door de positieve activatie, die eigen is aan de Caycediaanse sofrologie, benadrukken we de positieve structuren.Dit wil niet zeggen dat we de negatieve ontkennen. Door een harmonieuse actie van vrede en hoop, verkrijgt men een kapitalisatie van stille structuren, die men zal omzetten in positieve structuren. Die op hun beurt een neutralisatie-effect hebben op de negatieve structuren en bijgevolg positieve resultaten opleveren.


Caycediaanse sofrologie en psychotherapie:

Volgens Dr. P. Guirchoun, klinische psycholoog, situeert de Caycediaanse Sofrologie zich binnen de geneeskunde en binnen de psychologie. Vandaar dat de Caycediaanse Sofrologie wordt toegepast bij kanker, spasmofylie, depressie, angst,... met andere woorden het "lijden" van de mens. Dr.Guirchoun benoemt dit als "het existentieel lijden".

Onder het existentieel lijden verstaat men : " een onaangename gevoelige en affectieve beleving verbonden aan een fysiek en psychisch symptoom uit het verleden, heden of toekomst, reëel of ingebeeld en waarvan het subject bewust is." Met andere woorden is het een negatieve existentiële beleving.

Het existentiële lijden is dus een bewustzijnsproces die subject gebonden is. Dit wil zeggen dat de beleving verschillend is volgens het individu, volgens de omstandigheden en volgens het moment. Het betreft een emotie, een gewaarwording die toeneemt bij schrik, stress, ziekte, angst, wanhoop, eenzaamheid, zorgen,...Het existentieel lijden is dus een psychologische gebeurtenis.

Wanneer de fysieke of mentale integriteit van het individu wordt bedreigd, of is aangetast, dan is de relatie met zichzelf of met de wereld in verwarring. Het subject verliest het geloof en deze existentiële verwarring leidt tot een verlies aan zelfvertrouwen, van optimisme en een gevoel van onevenwicht installeert zich. Het bewustzijn en de existentie van het subject lijden hier onder.

Vanuit de Caycediaanse Sofrologie werkt men in op dit existentieel lijden. Het sofrologisch werk bestaat er niet alleen in een beter-zijn, een beter leven aan de persoon aan te bieden, maar wel een wel-zijn, een volwaardig existeren. Caycediaanse Sofrologie is meer dan een verzameling aan ontspanningstechnieken, maar is een methode die het gevoel van existentie versterkt. ook om die rede neemt men afstand van het symptoom, om zich te richten naar het lichaam in zijn totaliteit. Dit geldt zowel voor organische symptomen (tachycardie, hoofdpijn,..) als voor psychische symptomen (angst, depressie,..)

Therapeutisch schema:

"Ik heb een lichaam en een geest" } HEBBEN { "De ontdekking van zijn rijkdom"
Waarmee ik mij goed kan voelen } WELZIJN { "De ontdekking van de mogelijkheden"
Steeds beter en beter leven } BETER ZIJN { "De stap naar de existentie"
Tot het zijn } ZIJN { "De transformatie"
HEBBEN
ZIJN

De Caycediaanse Sofrologie, dient te voldoen aan 6 voorwaarden, om niet te vervallen in een aanvulling binnen de psychologie:


Studie van de fenomenen na een opleiding van minimum 1 jaar:

Met deze studie wil ik aantonen dat Caycediaanse Sofrologie meer is, dan ontspannen alleen!!!!

Ik heb een aantal sofrologen bevraagd naar hun persoonlijke ervaring , en heb hun uitspraken in grafiek gezet.

Vraag 1: Welke fenomenen zijn tot stand gekomen, op LICHAMELIJK vlak, door de Caycediaanse Sofrologie?

LICHAAM / GEEST P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15 P16 P17 P18 P19 P20 P21 P22
Bewust van je lichaam:spieren, huid, botten, cellen/houding/voelen/aanwezigheid + + + + + +
+
+
+
+ +

+ + + + +
Positie in de ruimte, evenwicht, aarding +












+


+ +

In contact/leren omgaan met pijn/ ziekte/spanning
+ +
+
+

+
+









T° ervaring, zwaarte, tintelingen +




















Harmonie, verbinding Lichaam & Geest, 1 geheel





+ +

+

+




+

Innerlijke rust/ ontspanning + +


+















Afname en inzicht in psychosomatische klachten (hoofdpijn,maag-darm,..)
+













+ +



Controle energie/ toename +




















Ontwikkeling zintuigen





















Aanvaarden, aandacht schenken/respect lichaam











+ +




+

Snellere recuperatie na ziekte , na slaaptekort





















LICHAAM / GEEST P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12
Bewust van je lichaam:spieren, huid, botten, cellen/houding/voelen/aanwezigheid +




+ + + + + +
Positie in de ruimte/evenwicht/aarding +







+

In contact/leren omgaan met pijn/ ziekte +




+


+
T° ervaring, zwaarte, tintelingen +







+

Harmonie, verbinding Lichaam & Geest, 1 geheel

+ +
+ +

+
+
Innerlijke rust/ ontspanning +
+





+

Afname en inzicht in psychosomatische klachten (hoofdpijn, maag-darm)


+
+


+

Controle energie/ toename



+
+

+

Ontwikkeling zintuigen







+ +

Aanvaarden, aandacht schenken/respect lichaam









+ +
Snellere recuperatie na ziekte , na slaaptekort










+

Vraag 2: Welke fenomenen zijn tot stand gekomen, op EMOTIONEEL vlak, door de Caycediaanse Sofrologie?

EMOTIES P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15 P16 P17 P18 P19 P20 P21 P22
Controle van emoties/sterker + +

+ +


+






+ + +

Intenser beleven van emoties

+


















Bewust/inzicht in eigen emoties (benoemen, zien) en/of emoties van anderen +




+

+

+ + + + + +
+

Rustiger /rustpunt/ je beter in je vel voelen
+






+











Meer empathie





















Evenwicht in emoties, minder hoogtes en laagtes



















+
Relativeren/afstand nemen +

+ +

+


+ +



+



Gevoelens leren verwerken +








+










Gevoel van geluk, levensvreugde,liefde, welbehagen +
+




+
+










Meer geduld/verdraagzaamheid/respect/openhartig/begrip





+


+
+





+

Angsten leren loslaten +




















Bewust van de invloed van de emoties op je lichaam


+

















Uiten van gevoelens/ toelaten /niet onderdrukken













+


+ +
+
EMOTIES P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12
Controle van emoties/sterker +

+
+



+ +
Intenser beleven van emoties +









+
Bewust/inzicht in eigen emoties (benoemen,zien) en/of emoties van anderen +

+







Rustiger /rustpunt + + +




+ +

Meer empathie
+






+

Evenwicht in emoties, minder hoogtes en laagtes



+ +


+

Relativeren/afstand nemen




+ +

+

Gevoelens leren verwerken





+




Gevoel van geluk, vreugde,liefde, welbehagen





+

+
+
Meer geduld/verdraagzaamheid/respect/openhartig/begrip







+ +
+
Angsten leren loslaten






+



Bewust van de invloed van de emoties op je lichaam











Uiten van gevoelens/ toelaten /niet onderdrukken











Vraag 3:Welke fenomenen zijn tot stand gekomen, op GEDRAGSMATIG vlak, door de Caycediaanse Sofrologie?

GEDRAG P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15 P16 P17 P18 P19 P20 P21 P22
Minder Perfectionistisch








+











Leren delegeren








+











Leren luisteren








+











Stijging doorzettingsvermogen








+











Ontplooien van eigen mogelijkheden







+












Zelfzorg/gezonder leven





















Leren anders omgaan met stress/stressbestendig/gecentreerd


+
















+
Anders communiceren, letten op de manier waarop je iets formuleert





















Gereserveerder/minder impulsief/rustiger/evenwichtiger/soepeler
+









+

+


+

Assertiever/durf mening uiten/leren neen-zeggen

+


















Gedrag programmeren









+










Meer openstaan voor het onbekende/open geest

















+


Vertrouw en handel op mijn intuïtie





















Bewust/inzicht in gedrag












+





+
Consequent handelen/gemakkelijker beslissen












+







Dromen, verlangens, wensen worden omgezet in daden +




















GEDRAG P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12
Minder Perfectionistisch











Leren delegeren











Leren luisteren











Stijging doorzettingsvermogen








+
+
Ontplooien van eigen mogelijkheden








+

Zelfzorg/gezonder leven


+

+ +


+
Leren anders omgaan met stress/stressbestendig/gecentreerd




+ +

+
+
Anders communiceren, letten op de manier waarop je iets formuleert





+

+
+
Gereserveerder/minder impulsief/rustiger/evenwichtiger/soepeler
+


+


+

Assertiever/durf mening uiten



+



+ +
Gedrag programmeren








+

Meer openstaan voor het onbekende/open geest









+
Vertrouw en handel op mijn intuïtie









+ +
Bewust/inzicht in gedrag










+
Consequent handelen/gemakkelijker beslissen






+


+
Dromen, verlangens, wensen worden omgezet in daden











Vraag 4:Welke fenomenen zijn tot stand gekomen, op je manier van DENKEN, door de Caycediaanse Sofrologie?

DENKEN P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15 P16 P17 P18 P19 P20 P21 P22
Niet oordelen




+
+
+








+ + +
Problemen laten bij wie ze horen








+











Bewuster van mijn manier, de kracht van het denken/ruimer /inzicht +




+
+ +



+


+

+
Verantwoordelijkheid






+

+










Bewust van (keuze)vrijheid





+ +













Meer besef van waarden +





+






+





Positief denken

+



+


+
+ +
+ + +


Positiever zelfbeeld





















Meer zelfvertrouwen









+

+

+




Toename geloof





















Persoonlijke groei





















De mens in zijn totaliteit/de gedachte bepaalt de gezondheid






+

+










Leren dingen tussen haakjes zetten, afstand nemen




+







+


+


Mening niet opdringen








+











Het denken onder controle/rustiger/gematigder/helder
+

+




+
+

+


+

Geen zwart/wit denken,kijken en aanschouwen,waarnemen,geen inhouden






+











+
Minder piekeren/ergeren/irriteren
+













+




Verleden loslaten/leven in het "hier en nu"





















Bewuster/inzicht/respecteren van eigen grenzen

+
+
+



+









Structureel denken/hoofdzaak scheiden van bijzaak/de essentie













+






DENKEN P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12
Minder /Niet oordelen

+




+ + + +
Problemen laten bij wie ze horen











Bewuster van mijn manier, de kracht van het denken/ruimer/inzicht/helder +





+


+
Verantwoordelijkheid








+
+
Bewust van (keuze)vrijheid


+
+


+ + +
Meer besef van waarden +







+
+
Positief denken + + + +


+
+ + +
Positiever zelfbeeld





+

+

Meer zelfvertrouwen





+ +
+
+
Toename geloof





+




Persoonlijke groei
+



+

+

De mens in zijn totaliteit/de gedachte bepaalt de gezondheid


+
+





Leren dingen tussen haakjes zetten, afstand nemen

+





+
+
Mening niet opdringen
+






+
+
Het denken onder controle








+

Geen zwart/wit denken,kijken en aanschouwen,waarnemen, geen inhouden



+


+

+
Minder piekeren/ergeren/irriteren









+
Verleden loslaten/leven in het "hier en nu"






+



Bewust/inzicht/respecteren van eigen grenzen










+
Structureel denken/hoofdzaak scheiden van bijzaak/de essentie











Vraag 5:Wat vind je positief aan deze methode?

Enkele uitspraken van boververmelde groep.

Vraag 6:Wat vind je negatief aan deze methode, welke beperkingen ervaar je?

Tot hier deze uiteenzetting maar ik hoop nog heel wat mensen te ontmoeten die willen getuigen over deze methode, dus wordt nog vervolgd....


Bronnen:


Literatuur: