overzicht |  

5722

TROOSTEN

Eindwerk Nathalie PIRON

02.12.09

 
 
                                 Als verlieservaringen en verdriet ter sprake komen , weten heel  veel mensen niet wat te    
                                 doen .
                                 Ze dekken het toe , ontwijken het , ontlopen het , hebben nietszeggende pasklare
                                 antwoorden...
                                 Deze thesis wil een gids zijn doorheen situaties van verdriet .
                                 Meer weten kan helpen . 
                                       De Libanese dichter K . Gibran leert ons dat vreugde en verdriet heel dicht bij elkaar liggen .
                                 Verdriet heeft te maken met liefde.
                                 Als mensen van elkaar houden , zijn ze ook voorbestemd om verdriet te ervaren .
                                 Die gedachte kan enorm helpen om naar mensen die verdriet hebben , toe te gaan ,
                                 mensen van wie een kind is verongelukt , mensen die een ander groot verlies ervaren .
                                 In die zin is het een weldaad verlies te mogen ervaren , want het betekent dat we ook
                                 dierbare relaties hebben .
 
 
 
 
Troosten als trefwoord : 
 
Troosten : bemoedigen , opbeuren , opmonteren , verlichting , zalving , medeleven , verkwikking.
Troosten : sterken , steunen , verzachten , leniging in smart of droefenis ( door woorden of daden ) .
Troosten : zekerheid , bescherming .
 

 
Troosten als synoniem voor een ander trefwoord :
 
Bemoedigen : aanmoedigen , aansporen , aanzetten , animeren , moed inspreken , opbeuren , oppeppen , sterken , troosten .
Opbeuren : bemoedigen , opfleuren , opkikkeren , opmonteren , opvrolijken , toosten , verkwikken , vertroosten .
Geruststellen : troosten .
Vertrouwen .
Hulp .
Verdrag .
Sterk .
Dik .
 
 
Woordenverbanden van troosten :
 
Opbeuren - troosten :
Opnieuw moed en vertrouwen inboezemen .
Troosten is het gelden verlies helpen verlichten en vertrouwen op de toekomst opwekken ;
opbeuren : een door diepe droefheid teneergeslagen gemoed met nieuwe levensmoed bezielen .
~ baar ( bijvoeglijk naamwoord ) , te troosten .
~ brief : brief van rouwbeklag , brief van deelneming .
 
Synoniemen - sites : Alexandria - ONW - Mijn Woordenboek .                                                                                                      
Woordenboeken : Van Daele Hedendaags Nederlands - Heelom - Wikiwoordenboek - puzzelwoordenboek .
Zinsverband : Voorbeeldzinnen - parafrases - context .
Spreekwoorden - citaten - rijmwoorden .
 
 
Wat is helpen ? 
 
Bij het helpen wordt er vaak weggegaan van emoties , weg van het voelen .   
Emoties worden ontkend of deskundig weggewerkt .
Wat niet wil zeggen dat volgende adviezen niet zinvol kunnen zijn .
 
> Sussen : ga wat rusten , het zal wel overgaan .
> Toeeigenen : je bent moe , ik ben ook moe ...
> Vluchten : ga op vakantie , vlieg weg...
                  weggaan
> Verwennen : jezelf eens lekker verwennen .
> Organisatieadviezen .
> Medicaliseren .
> Psychologiseren of graven in de diepte : hoe is het ontstaan ?
> Esoteriseren : naar grotere verbanden trekken .
> Moed inspreken : het komt wel goed .
> Je zegeningen tellen : denk aan wat er is .
> Concreet helpen : de afwas komen doen .
> Veralgemeniseren : zo is het nu eenmaal .
> Therapeutiseren .
 
In al deze reacties worden de emoties ontkend , wat er gevoeld wordt , mag er niet zijn .
Deze reacties zijn wel een vorm van HULP en dat is goed , maar als ik met mijn gevoel kom , dan wil ik geen hulp maar wel TROOST .

 

 
Wat is troosten ?
 
Troosten gebeurt na verlies , na verlaten te zijn , na het afscheid , bij ziekte en bij rouw ,  bij droefheid , gemis , bij onoplosbaar lijkend gemis aan bevrediging voor belangrijke behoeften , bij een snel dalen van het fundamenteel zelfvertrouwen . Dus na een verandering in het leven.
Mensen kunnen helpen of belemmeren .
Velen zijn onwetend over hoe je een medemens kunt en moet helpen .
Het ontbreken aan echt inzicht in het troostproces maakt het troosten niet gemakkelijk , noch voor de nabestaande , noch voor de troostende .
Het is als rouwende moeilijk te reageren op het onwetend troosten , want dikwijls ben je zowel emotioneel als spiritueel uitgeput .
 
Door het verlies is je eigen ingesloten wereldbeeld verbroken .
Daardoor wordt je verplicht in een andere , onbekende ruimte en tijd te gaan leven . 
Welke richting je leven ook aanneemt , je wordt door het leven verder en verder geduwd , of je dat nu wil of niet .
Het leven verplicht je te veranderen .
Veranderen is het veilige , het gekende achterlaten om het nieuwe te ontdekken .
 
Ieder verlies vraagt om een eigen manier van troosten .
Ieder verwerkt verdriet op een eigen manier .
Verlies raakt alle dimensies en niveaus van het leven .
Het is meer dan enkel droefheid en depressie .
Verdriet leert ons het wezenlijke over menselijke verhoudingen .
 
Troosten is proberen in te schatten hoe de andere zich werkelijk voelt , is mee - lijden , is mee - voelen , is emoties die onbekend zijn helpen naar boven te brengen ,
met behulp van verstandelijk vermogen of met behulp van intuïtie .
De essentie is het gezien worden , naar de emotie toegaan .
Troosten is de liefdevolle aanwezigheid van het hart ( mededogen ) .
Al wat je zegt is ruimte scheppen voor de emoties van de anderen .
Iemand die troost , nodigt je uit om te komen met je gevoel.
 
We kunnen niet alles in een les leren , net zomin als wij alles in een keer in ons kunnen opnemen .
Wij kunnen echter de grondslag leggen op de juiste kennis en een doelgerichte ervaring op te doen .
 
 
 
Welke vormen van troosten zijn er ?

 

Troosten kan zowel positief als negatief gebeuren :
 
Positief troosten :
Bij het troosten zijn er behoeften te vervullen , leegtes te vullen .
Wij hebben behoefte aan > steun
                                   > luisteren - actief luisteren
                                   > begrip
                                   > houvast en bescherming
                                   > vriendschap en liefde
                                   > woorden
                                   > aanwezigheid
                                   > aanraking door mensen,door dieren,van voorwerpen , ...
 
Als trooster proberen we steeds de juiste woorden van troost en ondersteuning te vinden .
Wij moeten beseffen dat de juiste woorden helemaal niet bestaan .
Veel te veel worden er in onze samenleving woorden gebruikt die gemeenplaatsen zonder inhoud zijn voor de betrokkenen .
Die woorden verliezen daardoor hun helende kracht .
 
Het is niet evident de juiste woorden van troost te vinden , zeker als je nooit zo een situatie hebt meegemaakt of als we zelf angstig en gestresseerd zijn . 
Laten we eerst tot innerlijke rust komen .
Het eerste woord is het stille woord dat wij luisteren noemen .
Laat de andere zijn verhaal doen zonder te onderbreken en zonder te oordelen .
Door aandachtig en respectvol te luisteren voel je de andere in .
Hoe beter je kunt luisteren , hoe vlotter de woorden van troost zullen opborrelen .
Tranen mogen gehuild worden , vloeken gezegd .
Het is een stil doch actief gebeuren . Het enige wat eventueel mag is met kleine , doelgerichte vragen het vertellen van het verhaal stimuleren .
 
Hierna enkele suggesties :
> Vraag naar de vorm van het verlies .
> Vraag naar herinneringen .
> Vraag wat men onmiddellijk nodig heeft .
> Verzwaar de last niet door eigen leed te vertellen .
> Houd contact , laat het niet bij een telefoontje of bij een bezoek.
> Probeer te weten wat men precies wil .
> Respecteer het privé - leven .
> Moedig hen aan om voor zichzelf te zorgen .
> ...
Woorden worden gebruikt in volgende omstandigheden :
> Rechtstreeks contact .
> Telefoon .
> Brief .
> Telegram .
> E- mail.
> Bidprentjes .
> Missen .
> Boeken .
> Gedichten .
> ...
De woorden krijgen dus een waarde afhankelijk van de omstandigheden en tijd waarin ze gebruikt worden .
Woorden kunnen zowel zacht gefluisterd worden als brutaal hard klinken .
Beide manieren kunnen kwetsen of zalven .
  
Negatief troosten :
Zich troosten is NIET > zich opsluiten .
                              > naar alcohol en drugs grijpen .
                              > zich in de armen van een goeroe gooien .
                              > overmatig gaan werken .
                              > proberen te vergeten .
                              > zich lichamelijk ziek laten worden .
                              > zich geestelijk ziek laten worden .
                              > klagen en aan zelfbeklag doen .
                              > zelf angst hebben .
 
 
Iemand troosten is NIET zeggen > je bent nog jong , je kan herbeginnen .
                                             > zij / hij had toch een schone leeftijd .
                                             > je hebt nog andere kinderen .
                                             > de tijd heelt alle wonden .
                                             > zoek een andere relatie . 
                                             > je moet niet huilen .
                                             > je moet flink zijn.
                                             > ik weet wel wat je voelt.
                                             > het is Gods' wil .
                                             > het is het lot .
                                             > ik begrijp je .
 
Jammer genoeg worden er regelmatige foute opmerkingen gemaakt bij pogingen om iemand te troosten .
Opmerkelijk is hoeveel mensen zowel zichzelf als anderen trachten te troosten met het leed van anderen .
Zodra mensen over hun pijn klagen , worden ze eraan herinnerd dat er mensen zijn die het nog veel slechter hebben dan hen .
Als je iemand tot troost wil zijn ,  is het zeer belangrijk bovenstaande opmerkingen te vermijden .
Mensen doen dit uit onwetendheid waarvan de gevolgen zeer negatief kunnen zijn .
We moeten voorzichtig zijn met onze hulp .
Wij moeten ervoor zorgen dat we zelf geen angst hebben want die delen we bewust of onbewust mede .
 
Als je niet weet wat je moet zeggen , als woorden te kort schieten , wees dan eerlijk en zeg dat dan , of zeg niets , een gebaar kan soms veel belangrijker zijn .
 
TROOST VIND JE BIJ VRIENDEN , NIET BIJ JE VIJANDEN OF BIJ ONVERSCHILLIGEN .
 
 
Wat is een troostgesprek en welke fasen worden er doorlopen ?
 
Het is een fase waarin de klager komt met zijn verhaal .
Deze voelt of hij zijn verhaal kan doen ... het is dan ook niet belangrijk wat de trooster zegt ... er kunnen veel stiltes zijn .
Het verhaal komt stuk bij stuk in een atmosfeer van  'Ik luister naar je' .
De trooster hoeft niet te begrijpen , het gaat om de ander .
Later komt de emotie eruit , vb . met tranen en woede .
Dat is echter niet noodzakelijk , soms kan vertellen genoeg zijn .
 
> Eerste fase : aftasten , luisteren .
> Tweede fase : de andere laten komen .
> Derde fase : de nadere komt met zijn emotie , de emotie mag er zijn .
                    de emotie komt eruit onder verdriet en woede ; de diepste wens is gezien te worden .
> Vierde fase : de klager komt dieper dan zijn emotie . Door het uiten van die emotie zak je tot onder het verdriet .
                     Onder de woede zit pijn en onder de pijn aanvaarding .
                     Hij komt tot rust van ' ok , zo is het nu eenmaal ' .
                     Dan komt de moed van het hart .
                     In rust gekomen kan je verbinding maken met anderen , met degene die je troost . Zo verlaat je je eenzaamheid .
                     De klager geeft emotie aan de trooster , de trooster ontvangt de overgave en de trooster geeft liefdevolle aandacht .
                     De troost ligt in de liefdevolle aanwezigheid en in de erkenning .
                     Het is heel wat als iemand je hart bij je uitstort .
                     Een trooster is niet alleen iemand die geeft , hij ontvangt ook heel veel .
                     Deze troost is heel mooi , maar lukt zo weinig , want mensen durven dit niet ...
 
 
Wat is  belangrijk voor de trooster ?
 
Troosten is een manier van samen zijn .
De pijn van de ander erkennen , respecteren in plaats van te kleineren of te ontkennen .
Je kunt alleen maar troosten als je de ander werkelijk ziet .
Of je het rijk van het het troosten kan betreden , hangt zowel van de trooster als van de te troosten persoon af .
 
 
De trooster moet zichzelf kunnen wegcijferen en stil zijn vanuit zijn / haar hart .
Dit is heel moeilijk .
De angst van de trooster is dikwijls : als ik iemand laat uitspreken , dan moet ik het oplossen .
 
Wat heb ik te bieden of wat kan ik als trooster ? ( grenzen stellen ) .
Aandacht bij het hoofd betekent begrijpen .
Aandacht bij emoties geeft veroordelen .
Aandacht bij het hart is de juiste houding , die voelt de ander en hij reageert op wat hij onbewust oppikt .
Je hoeft niet hetzelfde te voelen , je hoeft het ook niet te begrijpen.
Als trooster laten zijn , dan zakt de klager naar de bodem van zijn systeem en wordt hij gezien .
 
 
 Wat is belangrijk voor de klager ?
 
Bereid zijn te veranderen , bereid zijn zich over te geven , te springen in eigen emoties , je te laten opvangen .
Angst wordt vaak door projecties ( rationalisaties ) gereduceerd , vb . ' ze zijn bang voor mijn emoties '.
De blokkade tegen emoties is vaak heel fysiek ,daarbij kan massage helpen .
Huilen is loslaten .
Openstaan voor de andere . Openen naar buiten toe is emoties loslaten , openen naar binnen toe is anderen binnen laten , kijken en ontvangen ,vervuld voelen met de aandacht die de ander heeft voor jou, gezien voelen , dit voelt zachter van binnen .
Sommige klagers zijn slachtoffers , zijn ontroostbaar zijn onhelpbaar , gaan niet op eigen benen staan .
Het is een soort van zielige woede .
Ze vinden zichzelf zwak en de andere sterk...het is dus logisch dat de andere helpt of moet helpen .
De schuldige wordt buiten zichzelf gezocht,het slachtoffer is als het ware een manipulator .
Hij vraagt geen hulp , maar eist het en pakt het , hij aanvaardt niet .
Slachtoffers ontvangen niet , dus de gever wordt ook niet bedankt , want ontvangen is bedanken .
Niemand blijft voor niets in een slachtofferrol hangen...
Deze mensen durven niet door hun emoties heen , ze zijn al vaak heel jong gekwetst geweest .
Hier is geen grens en daardoor wordt het moeilijk voor de helper.
Deze moet zijn eigen grenzen bepalen en dat is erg moeilijk .
 
 
Wat is rouwarbeid ?
 
Als we spreken over verwerken van verlies , spreken we over rouwarbeid .
Dit woord drukt uit dat verlies verwerken arbeid verrichten is .
Het verklaart waarom verdrietige mensen zo moe kunnen zijn , dat ze niet aan hun dagelijks werk toekomen .
Elke arbeid kan men opdelen in taken .
Zo onderscheid men in de rouwarbeid vier rouwtaken , vier opdrachten die moeten vervuld worden om tot verwerking van het verlies te komen .
Het woord ' rouwtaken ' wijst erop dat de rouwende actief iets kan doen .
Het betekent ok dat anderen de rouwende kunnen helpen met het opnemen van bepaalde taken , zodat ze die niet alleen moeten afwerken .
Onvoltooide rouwtaken kunnen verder levensgeluk in de weg staan .
Dit is zo bij verwerking na verlies van een dierbare , maar de rouwtaken moeten eveneens doorgewerkt worden bij verlies van een dierbaar ' iets '
zoals bv . gezondheid , te moeten leven met een chronische ziekte .
 
Eerste rouwtaak : aanvaarden van de werkelijkheid van verlies .
Als iemand sterft , heeft de nabestaande vaak het gevoel dat het niet waar kan zijn , een gevoel van onwerkelijkheid .
Het verlies dringt niet in zijn volle dimensie door .
' Het is niet mogelijk ' , ' Het moet een vergissing zijn ' , ' Ik kan het niet geloven ' zijn reacties die frequent voorkomen .
Maar om echt met de rouw te kunnen beginnen , moet men het verlies erkennen .
De werkelijkheid onder ogen zien is niet gemakkelijk .
Men kan zo intens naar iemand verlangen dat men hem : haar meent te zien of te horen .
Dit soort hallucinaties heeft te maken met gewoontegedrag die zich verder zet .
Dit gedrag is normaal en niet ziekelijk .
Als er geen voorbereiding was op de dood of het verlies , kunnen die reacties gedurende een langere tijd optreden .
 
Om deze werkelijkheid te kunnen aanvaarden , is het belangrijk om juiste informatie te krijgen over wat zich heeft voorgedaan .
Men heeft een verklaring nodig over het wat , het hoe en het waarom .
Geen verklaring vinden , kan een angst creëren .
Men blijft zich afvragen hoe dit kon gebeuren en wat er dan nog allemaal kan gebeuren .
Die informatie moet verscheidene keren opnieuw gegeven worden .
Niet omdat de getroffen het niet weten , maar nog niet voelen .
De nabestaanden moeten de kans krijgen om afscheid te nemen .
 
Tweede rouwtaak : ervaren van de pijn van het verlies .
De enige weg naar verwerken is door de pijn heen gaan .
Alles wat iemand toelaat om zijn pijn te verlichten of uit te stellen , verlengt het rouwproces .
Als de pijn niet wordt gevoeld , komt deze op een later moment terug onder de vorm van een ziektesymptoom of afwijkend gedrag .
De meest karakteristieke trek van rouw is niet het voortdurend depressief zijn , maar de tijdelijke en hevige pijnscheuten .
Dat zijn perioden van psychologische pijn .
Alles wat mensen emotioneel aanspreekt , kan in alle hevigheid de pijn van het verlies oproepen : de eerste krokussen in de tuin , de eerste schooldag , ...
Het getuigt van begrip als men even kan stilstaan en de tijd kan nemen om te luisteren naar het verdriet van de andere .
Dat betekent het verdriet van e andere bij naam noemen .
Pijn kan ook tot uitdrukking komen in schuldgevoelens .
Hier is het goed te verwoorden dat schuldgevoelens normale reacties zijn in een rouwperiode en dat men daar enkel van kan worden bevrijd door ze uit te spreken .
Het is een weg waarlangs de pijn naar buiten komt .
Men kan helpen bij het vervullen van de tweede rouwtaak door de confrontatie met de pijn niet voortdurend te ontlopen , maar de kans te geven erbij stil te staan .
De omgeving heeft het vaak moeilijk als pijn wordt geuit en proberen dan remedies tegen de pijn aan te dragen .
' Je hebt nog twee gezonde kinderen ' , 'Hij heeft een mooie leeftijd gehad ' .
Men helpt rouwenden meer als men luistert naar hoe het voelt , in plaats van te vertellen hoe men zich wel en niet moet voelen . 
 
Derde rouwtaak : aanpassen aan de nieuwe omgeving .
 
De derde taak is de aanpassing aan een nieuw leven zonder het dierbare verlorene .
Ook al moet iedereen die taak doormaken om de rouw te verwerken , toch betekent dat ook weer iets wat verschillend is voor elke rouwende , afhankelijk van de voorafgaande relatie tot het verlorene .
 
Verdriet is als een vingerafdruk : voor iedereen herkenbaar en toch zijn geen twee vingerafdrukken gelijk .
De lijnen lopen telkens weer anders en vormen een uniek patroon .
Zo is het ook met verdriet .
Men gaat voorbij aan het individuele van elk verdriet , als men geen rekening houdt met de persoonlijke behoeften waarmee iemand wordt geconfronteerd bij elk type verlies .
Elk verlies brengt zijn eigen problemen met zich mee .
Er zijn geen gelijkenissen , maar ook geen verschillen .
Dit maakt het verdriet van de ene nooit gelijkgesteld kan worden met het verdriet van de andere .
Men kan verlies niet wegen of meten .
 
Men kan rouwenden helpen in het opnemen van de derde taak door telkens opnieuw te luisteren naar wat die aanpassing voor hen betekent en welke moeilijkheden dat allemaal meebrengt .
Door steeds opnieuw te laten verhalen , helpt men mensen geleidelijk opnieuw op verhaal te komen in het leven .
En in het aandachtig luisteren , kan men ook achterhalen wat het meeste moeite kost , welke nieuwe vaardigheden
kunnen worden aangeleerd en waarmee men iemand kan helpen .
 
Vierde rouwtaak : opnieuw leren houden van het leven en van de mensen .
 
De vierde taak bestaat erin weer emotionele energie op te brengen voor het leven daarbuiten .
Men leert opnieuw houden van het leven en van andere mensen .
Alle aandacht gaat niet naar het verloren leven .
 
Voltooiing van het rouwproces . 
 
Het rouwproces is voltooid als vier genoemde taken zijn vervuld .
Het is onmogelijk een precieze tijdsduur voor een rouwproces te omschrijven .
De tijd die het iemand vraagt om te verwerken , hangt van veel factoren af .
Een periode van een tot vijf jaar is geen lange periode om een belangrijk verlies te verwerken .
Verwerken heeft niets te maken met vergeten .
Verwerken heeft alles te maken met ' een plaats geven in het leven '.
Een criterium van verwerking is dat men aan het verlorene terugdenkt zonder steeds de intense pijn te ervaren .
Het mag geen allesomvattende , verscheurende pijn meer zijn .  
 
 
Hoe gaan partners met elkaar om wanneer er sprake is van pijn en verdriet ?
 
In relaties heb je polarisaties of tegenovergestelden , bijv . de ene is zuinig , de andere is vrijgevig .
 
Bij pijn om een verlies kan er een uitpolarisatie ontstaan in een actieve rol = in actie schieten om niets te hoeven voelen
                                                                        of in een passieve rol = alleen maar voelen . 
De ene heeft in zijn rouwproces een actieve rol , de andere een passieve rol .
Deze verschillende benaderingen kunnen een afstand scheppen binnen een relatie .
Mannen kiezen dikwijls voor een actieve rol en vrouwen voor de passieve rol .
Praten met elkaar wordt op de duur vijandigheid .
Hoe wordt dit verklaart ?
Diegene die actief is , kan niet lang stilzitten of kan niet lang bezig zijn met het gevoel van de andere want anders wordt zijn eigen gevoel ge-activeerd .
Hij gaat dan vooral raad geven , vb . zet je erover heen .
Hij doet met de andere net hetzelfde als wat hij met zichzelf doet intern .
De gevoelens van de andere vormen een bedreiging en zo ontstaat die vijandigheid .
En voor de voeler is dit erg pijnlijk ... deze voelt zich afgewezen en voelt zich alleen met de pijn .
Beiden hebben gelijk maar de fout die ze maken is dat ze op een pool blijven zitten .
De actieve wordt daardoor oververmoeid , loopt zichzelf voorbij ... het voelen is eruit .
De voeler daarentegen wordt er depressief van ... de actie is eruit .
Dergelijke uitpolarisaties monden dikwijls uit tot een breuk .
Belangrijk is gevoelens delen : luisteren en begrip opbrengen voor elkaar .
Je moet ook het systeem draaiende houden , dus zowel doen als voelen als denken is fundamenteel .
 
Hoe gaan kinderen om met pijn en verdriet ?
 
Kinderen reageren eerst en vooral als kinderen .
Volwassenen hebben het voordeel al ontwikkeld te zijn , terwijl bij kinderen een ernstig verlies de normale ontwikkeling kan doorkruisen .
Die kan erdoor worden gehinderd of geblokkeerd .
 
 
 
Hoe kunnen we kinderen troosten ?
 
Sommige mensen denken dat het beter is geen aandacht te vestigen op verlies , dood en rouw om de kinderen te beschermen .
Dat is niet juist , men kan kinderen geen verliessituaties besparen .
Als men probeert informatie achter te houden , heeft dat gewoonlijk negatieve gevolgen .
De enige keuze die men heeft , is hoe men zal helpen om te gaan met verliessituaties .
Als men deze verantwoordelijkheid verwaarloost , laat men hen eenzaam afrekenen met de mysteries van leven en dood ,laat men hen achter met hun eigen angsten .
Een kind dat verdriet heeft , moet getroost worden om zich voorspoedig te kunnen ontwikkelen .
Je kind troosten is net zo belangrijk als het te eten en te drinken geven .
Troosten gebeurt vaak instinctief in de vorm van even knuffelen of een paar tranen wegvegen .
Soms is dat kusje echter niet voldoende en kost het wat meer tijd , moeite en aandacht om een kind te troosten .
 
 
Geef aandacht .
Gevoelens van je kind mag je niet negeren .
Zeggen dat hij niet mag huilen , biedt niet veel troost .
Als je zijn probleem negeert of wegwuift met de boodschap dat hij flink moet zijn of dat het helemaal niet zo erg is , dan kan zijn zelfvertrouwen een flinke deuk krijgen .
Hij krijgt immers de boodschap dat zijn gevoelens niet meetellen .
 
Luister en laat uithuilen .
Je moet de gevoelens van je kind erkennen .
Laat hem uithuilen en lat hem merken dat hij best verdrietig mag zijn .
Soms helpt het wanneer je het achterliggende gevoel of de oorzaak van zijn huilbui voor hem verwoordt : ' je moet huilen omdat je auto stuk is , he ? '. Je kind voelt zich getroost als je met zijn verdriet meeleeft .
Heb je het gevoel dat je kind huilt uit onmacht , dan kan je hem helpen door samen naar een oplossing te zoeken .
 
Geef geen schuld .
Zelfs wanneer zijn gedrag te wensen overliet , moet hij worden opgevangen als hij pijn heeft .
Probeer daarna de oorzaak van zijn pijn te reconstrueren en zeg hem hoe hij het in de toekomst beter zou kunnen aanpakken . 
 
Knuffelen is heerlijk .
Door je kind in je armen te nemen en eens lekker te knuffelen , toon je liefde en begrip .
Je kind leert dat hij niet altijd groot en flink moet zijn , dat hij zich niet hoeft te schamen voor zijn tranen .
Vertrouwen en veel liefde zijn de belangrijkste elementen om je kind gerust te stellen .
 
Troetelbeesten .
Een favoriete knuffel is een steun en toeverlaat voor een kind .
De morele steun die een kind van zijn knuffel ontvangt , draagt ertoe bij dat hij tegen zijn angsten is opgewassen .
 
                                              Ik heb mijn opa niet verloren
                                              daarvoor gaf hij me te veel
                                              wat hij me zei dat blijf ik horen
                                              van mijn leven maakt hij altijd deel
 
                                              opa , op mijn kamer staat nog je beer
                                              even groot en sterk , haast even stil
                                              iedere avond knuffel ik hem een keer
                                              denk ik aan jou , als ik hem optil
 
                                              ik kom je overal tegen
                                              in wat ik doe , in wat ik laat
                                              je was en blijft voor mij een zegen
                                              de beer en jij blijven steeds mijn maat
 
 
Troost in de  psychotherapie .
 
Het bieden en vinden van troost moet worden aanschouwd als een van de belangrijkste voorwaarden voor een goed verlopend therapeutisch proces .
De geleidelijke internalisering van de troostende houding van de therapeut maakt het de patiënt mogelijk om zichzelf te troosten .
Hierdoor kan een gestagneerd ontwikkelingsproces in de therapeutische relatie weer op gang worden gebracht .
 
Troost gebeurt vooral bij droefheid , bij gemis , bij onoplosbaar lijkend gemis aan bevrediging naar belangrijke behoeften , bij een snel dalen van het Fundamenteel Zelfvertrouwen.
 
De behoeftenschaal volgens de piramide van Maslow :
De psycholoog en theoloog Abraham Maslow heeft een behoefteschaal ontwikkeld , waarbij hij de fundamentele behoeften benoemde .
Het uitgangspunt bestaat erin dat , als de basisbehoeften bevredigd worden , de mens op een hoger niveau van behoeften kan komen .
Deze behoeftepiramide is opgebouwd in verschillende lagen .
De eerste laag wordt gevormd door lichamelijke behoeften : voedsel , water , seks en rust .
De tweede laag wordt gevormd door behoefte aan veiligheid : de afwezigheid van dreiging en gevaar ,de aanwezigheid van geborgenheid .
De derde laag bestaat uit de behoefte aan liefde : het door anderen bemind worden en het liefhebben van anderen .
De vierde laag bestaat uit de behoefte aan eigenwaarde : het genieten van zelfrespect alsmede het respect van anderen .
De vijfde behoefte is de behoefte van zelfactualisering : de wil je vermogens te verwezenlijken .
De top van de piramide wordt tot slot gevormd door cognitieve behoeften : verlangen naar kennis .
Vanaf de top kan de mens bewogen worden door de behoefte aan rechtvaardigheid , schoonheid , ...
 
 
 
 
Troost en filosofie .  
 
De troost van de filosofie helpt je in tijden van twijfel , verdriet , frustratie , pijn , ongeluk door de momenten te komen met een goed gevoel .
Filosofie wordt voorgesteld als een leer om de mens te helpen het conflict tussen hun wensen en werkelijkheid te overwinnen .  
Hierna volgt een opsomming van zes goede filosofen met hun historische achtergrond en hun moraal :
 
Socrates :
Werd geboren in 469 v . Chr . in Athene .
In zijn jeugd is hij filosofie gaan beoefenen en was hij leerling van de filosoof Archelaus .
Socrates werkte vooral op straat door met mensen te praten en hen verbaal te manipuleren .
Op het einde van het gesprek hadden de mensen steeds het gevoel dat zij zelf tot die conclusie waren gekomen .
Wanneer Socrates zeventig was , kreeg Athene te kampen met een grote orkaan .
De dichter Meletus , de politicus Anytus en de redenaar Lyco beweerden dat hij de goden niet vereerde , dat hij de sociale structuur van Athene had ondermijn en dat hij met zijn filosofie jongemannen tegen hun vaders had opgezet .
Ze wilden hem het zwijgen opleggen .
DE jury van Socrates ' rechtszaak telde 500 leden .
Met 56 % tegen werd Socrates genoodzaakt om de gifbeker te drinken .
Socrates verklaarde dat wij de goedkeuring nodig hebben van anderen om ons goed te voelen en te denken dat we gelijk hebben .
We kennen een groot gewicht toe aan impopulariteit .
We moeten ons niet druk maken wanneer een aantal mensen ons tegenwerkt maar wel over de vraag of ze dat met goede reden doen .
  
Epicurus :
Werd geboren in 341 v . Chr . op het eiland Samos .
Hij citeerde : ' lust is het uitgangspunt en het doel van een gelukkiger leven ' .
Hij ging ervan uit dat we met geld en zonder vrienden nooit echt gelukkig zullen worden .
Epicurus distantieerde zich van de bewoonde wereld en ging in een soort commune leven met zijn vrienden .
Hij beweerde dat van vrijheid en vriendschap het grootste levensgeluk afhangt en geluk niet gemakkelijk te bereiken is .
De filosoof moet volgens hem een arts van de ziel zijn .
'Zoals de geneeskunde geen soelaas biedt als zij de lichamelijke ziekte niet verdrijft , zo is de filosofie nuttelos als zij het lijden van de geest niet verdrijft ' .
De filosoof heeft als taak de mens te helpen om in het reine te komen met tegenslagen , teleurstellingen en verdriet , gefnuikte verlangens en de ongelukkige hand van het lot .
Ze grijpt niet direct in op de werkelijkheid , maar wil onze kijk erop veranderen .
 
Seneca :
Zijn filosofie was vooral geinspireerd door Socrates en gebaseerd op pijn , ellende en het lot van Socrates en de gevolgen ervan .
Tien jaar lang was Seneca een trouwe medewerker van Nero in Rome .
Toen Nero een samenzwering ontdekte om hem van zijn troon te stoten , werd hij van het leven beroofd .
Zijn ervaringen bij Nero had hem veel frustraties opgeleverd .
Hij zei : ' Aan elke frustratie ligt dezelfde basisstructuur ten grondslag : een wens die in botsing komt met een onbuigzame werkelijkheid ' .
Volgens Seneca komen we tot de grootste wijsheid , voor zover dat mogelijk is , als we leren de onbuigzaamheid van de wereld niet nog groter te maken met onze reacties .
Het is de taak van de filosofie om onze verlangens voor te bereiden op een zo zacht mogelijke botsing tegen de bikkelharde muur van de werkelijkheid .
Seneca had het nog over woede en angst .
 
Schopenhauer :
Werd geboren in Danzig in 1788 .
Hij werd reeds op jonge leeftijd getroffen door grote wanhoop.
Toen hij 17 jaar was , pleegde zijn vader zelfmoord .
Hij erft een fortuin en zal nooit meer moeten werken ;
Schopenhauer zei : 'Op mijn zeventiende werd ik gegrepen door het lijden van het leven , de waarheid was dat deze wereld niet het werk kon zijn van een goed Opperwezen , maar het werk moest zijn van de duivel .
Volgens hem is het menselijk bestaan een grote vergissing .
Zijn citaat was : ' soms praat ik met mensen zoals een klein meisje met haar pop praat . Ze weet natuurlijk dat de pop haar niet begrijpt , maar ze schept voor zichzelf de vreugde van communicatie door middel van een aangenaam , bewust zelfbedrog ' .
Schopenhauer leidde een eenzaam leven .Hij was dan ook van mening dat een genie geen gezelschapsmens kan zijn , want welke dialogen kunnen er nu net zo intelligent en onderhoudend zijn als de eigen monologen .
 
Niet alleen bij frustraties kan het filosofisch denken troost bieden .
Socrates biedt ons een helpende hand als we lijden aan impopulariteit en Epicerus wanneer we onder geldzorgen gebukt gaan .
De mens die niet met weinig tevreden is , zal met niets tevreden zijn .
Schopenhauer zou een remedie hebben tegen liefdesverdriet.
Nietzsche leert ons dat pijn , lijden en moeilijkheden niet alleen negatief zijn.
Het ware geluk is pas na ontbering te bereiken zoals de top van een ijsberg .
                     

Altijd weer opnieuw
bouwen aan je leven
met de stenen
van je stoutste dromen
en met de stenen
van je bitterste
en felste pijn
 
En altijd weer opnieuw
geloven
dat het kan:
de stenen van je dromen
en van je pijn
bijeen te voegen
tot een huis van liefde
voor wie eenzaam is .
 
Altijd weer opnieuw
aanvaarden
door de diepste nacht te gaan
en zaad te zijn
dat sterven moet
en graan te zijn
dat pletten moet .
 
En altijd weer opnieuw
geloven dat het zeker is
dat in de diepste diepte
licht
en aan de verste einder
leven
wacht .
 
Altijd weer opnieuw
op weg gaan
met de zekerheid
vlak om de hoek
het wonder
te ontmoeten
in een glimlach of een traan
in een handdruk
of een vloek .
 
En altijd opnieuw
geloven
dat het kan
                                                                                                                 geluk en pijn
bijeen te voegen
tot een vuur
van ware eeuwige geborgenheid


 

Geraadpleegde bronnen :

 

Manu Keirse  Helpen bij verlies en verdriet  1996
Manu Keirse  Kinderen helpen bij verlies
Manu Keirse  Vingerafdruk van verdriet
Marie - Christine Adriaensen  Als ouderen rouwen
Riekje Boswijk - Hummel  Troost
Yvonne Van Emmerik  Roerloos
Elisabeth Kubler - Ross    Lessen voor levenden
Hans Stolp   Als een geliefde sterft
Tijdschrift voor Psychotherapie   januari 2000