Systeem

Printversie - Ontwikkeling - Laatst gewijzigd door K op 20 February 2006 om 22:48 - Bewerk - Overzicht - Alfabetisch - Home

Definitie

Een systeem is een coherent geheel van Elementen, die als één geheel functioneren.

Voorbeelden

Natuurlijke dode systemen (atoomdeeltjes, atomen, molecules, planeten, sterren, zonnestelsels), artificiële dode systemen (toestellen, gebouwen), levende wezens (cellen, planten, dieren, de mens), mensengroepen (stammen, steden, rijken, noösfeer)

Synoniemen/Verwante begrippen

Geheel. Stelsel. Het begrip systeem wordt nog voor een reeks andere betekenissen gebruikt, o.m.

een manier van werken, een (ordelijke) procedure, bv. een systematische aanpak.
een manier van denken, bv. een filosofisch systeem
een manier van (op)bouwen met modules, bv. systeembouw.

Situering

De wereld rondom ons, de Werkelijkheid, is opgebouwd uit systemen. De Natuurlijke Systemen, d.w.z. de systemen die tot stand kwamen vóór dat de menseljke intelligentie het Evolutieproces steeds Bewuster is gaan sturen, ontwikkelen zich in Niveaus, waarbij systemen van het lagere niveau de bouwstenen worden van systemen van het volgende, hogere niveau. In de evolutie van het Heelal zijn tot nog toe 9 niveaus van Complexiteit bekend.

Proces

In het bestaan van een systeem kunnen ruwweg drie fasen herkend worden:

de Ophopingsfase of coglomeratie, waarbij een reeks analoge systemen, d.w.z systemen van hetzelfde ontwikkelingsniveau, ruimtelijk bij elkaar komen, meestal door uitwendige druk, bv. zwaartekracht.
- zo ontwikkelden zich de eerste zonnestelsels, celkolonies als de eerste metazoa, de eerste steden
de Structureringsfase of organisatie, waarbij Interactieve banden tussen de samengebrachte elementen worden aangelegd
- bij de lagere systemen (niveau 1 to 5, de Lithosfeer) zijn deze banden niet meer dan de basiskrachten der natuur, zoals elektromagnetisme (lading) en zwaartekracht.
- bij de hogere systemen (niveau 6 tot 8, de Biosfeer) zijn deze banden biochemisch, mechanisch (de celwand, de huid) en neurologsich (het zenuwstelsel), waarbij de organisatie en de structuur Genetisch geregeld wordt (DNA, genen, chromosomen, voortplanting).
- bij de hoogste systemen (niveau 9, de Noösfeer) zijn deze organisatiebanden zuiver Communicatief en Psychologisch.
in principe is er steeds ook een Destructureringsfase of verval, als de krachten en processen die de coglomeratie en de organisatie tot stand brachten en onderhielden, niet meer volstaan tegen de krachten van de Chaos of de Entropie.

Toepassingen/Soorten

Alnaargelang het aspect dat men beschouwt, kan men de diverse systemen in veschillende soorten indelen:

Natuurlijke en Artificiële systemen. De eerste kwamen spontaan tot stand, d.w.z. zonder directe intelligente achtergrond. De tweede zijn het product van intelligente, creatieve mensen.
Dode en Levende systemen. Tot evolutieniveau 5 zijn systemen dood (Lithosfeer), vanaf niveau 6 zijn systemen Levend (Biosfeer, Noösfeer).
Blinde en Bewuste (of gestuurde) systemen. De eerste hebben geen inwendig Stuursysteem, de tweede wel. Dit stuursysteem kan primitief zijn, bv. een uurwerk, tot hoog ontwikkeld, bv. hersenen.

Andere Inspiratiebronnen

Integratieve theorie | In deze site | Wikipedia

Bijdragen van

Christiane Vermeirsch, Kris Roose

Bewerk