2000-2999
Sites per thema:
psy0 algemeen
psy1 systemen
psy2 denken
psy3 brein
psy4 individu
psy50 diagnostiek
psy54 behandeling
psy6 optimaal
psy7 groepen
psy8 suboptimaal
psy9 optimaal

2350 Creativiteit

INTEGRATIE en CREATIVITEIT

INLEIDING

Creativiteit is altijd een beetje beschouwd als een vreemde vorm van denken die niet scheen te beantwoorden aan de klassieke regels die het denkproces beheersen. Vertrekt men echter van de werkhypothese dat ook creativiteit een vorm van integreren is, zoniet de hoogste vorm van integratie, dan kan men wellicht een verklaring vinden voor creativiteit die bruikbaar is, m.a.w. die kan leiden tot een toenemen van creativiteit.

BEPALING

Creativiteit is deze methode van denken die leidt tot het ontwikkelen van een methode ("inzicht") van handelen, die een betere oplossing van het probleem of het beter bereiken van het doel dat men zich gesteld heeft, mogelijk maakt.

Bv. een mooi schilderij slaagt er beter in ons te ontroeren dan een minder mooi. Een mooi schilderij moet dus gezien worden als een betere integratie van factoren die ons kunnen ontroeren.

SOORTEN

Op het eerste zicht lijkt het goed om creativiteit op te splitsen in minstens twee soorten:

1. de bewuste creativiteit 2. de onbewuste creativiteit 3. de gecombineerde vormen

1. BEWUSTE CREATIVITEIT

Bij bewuste creativiteit is men zich bewust van de factoren die werkzaam zijn en men kan deze factoren apart manipuleren. Men weet bv. dat muziek bestaat uit ritme, melodiebouw, harmonische structuur, en men tracht in een stuk dat men componeert bewust aan al deze elementen te werken.

2. ONBEWUSTE CREATIVITEIT

Hierbij is de persoon zich niet zo goed bewust van de factoren die werkzaam zijn. Onbewuste creativiteit berust wellicht op het integreren van niet-verbaliseerbare, dus onbewuste "inzichten". De naam inzicht is hier wellicht minder verantwoord, doch er wordt bedoeld dat er ergens een aanvoelen is van hoe het zou kunnen zijn, en dat dit aanvoelen niet de grens van het bewustzijn overschreden heeft.

3. GECOMBINEERDE VORM

Een andere mogelijkheid is dat men bewust de verschillende varianten gaat combineren en dat men dan op basis van onbewust aanvoelen nagaat welke variante wellicht het waardevolst is.

Het is nl. zo dat in ons onderbewustzijn wellicht van elke situatie een negatief ideaalbeeld bestaat, d.w.z. een onbewuste veronderstelling van hoe het zou moeten zijn om beter te zijn. Deze veronderstelling is negatief, d.w.z. niet duidelijk voor onze geest, maar alle argumenten die ons doen aanvoelen dat het goed is op die manier, zijn aanwezig. Telkens wij een ervaring opdoen uit een bepaalde situatie, voelen wij meestal onbewust aan wat erin ontbreekt. Worden wij dan plots met iets geconfronteerd dat overeenkomt met dat onbewust volmaaktheidsbeeld, dan voelen wij aan hoe waardevol het is. Betreft het hier kunst, dan worden wij sterk ontroerd.

Een andere vorm van gecombineerde creativiteit is wellicht dat men onbewust tot bepaalde combinaties komt, bv. op basis van analogie├źn die niet tot in het bewustzijn doordringen, en dat men vervolgens met het bewustzijn controleert of ze voldoen aan de gestelde eisen.

Een verdere bespreking der methodes van creatief denken, waarbij men ook rekening houdt met psychologische aspecten, wordt gehouden bij de bespreking van optimaal leren functioneren.