2000-2999
Sites per thema:
psy0 algemeen
psy1 systemen
psy2 denken
psy3 brein
psy4 individu
psy50 diagnostiek
psy54 behandeling
psy6 optimaal
psy7 groepen
psy8 suboptimaal
psy9 optimaal

2405 Ik-bewustzijn

BEWUSTZIJN, IDENTI TEIT, IK en ZELF

Inleiding


Eeuwenlang zijn er al zware filosofische discussies over de bepaling van het "ik", de omschrijving van het bewustzijn, het "zelf", de eigen identiteit, het zelfbesef, enz.


Vanuit de integratieve psychologie (en filosofie) is dit nochtans wel vrij duidelijk te definiëren


Bepaling


Het bewustzijn kan gezien worden als een "inwendig beeld van de uitwendige werkelijkheid".

Opmerkingen

  • men moet deze definitie goed begrijpen, en niet simplistisch interpreteren
  • tot het werkelijkheidsbeeld behoort ook de waarneming en de kennis van zichzelf, de gewaarwordingen van het eigen lichaam, de emoties, de gevoelsmatig en fantasmatisch aangevoelde behoeften, enz.
  • tot het werkelijkheidsbeeld behoort ook de herinnering aan de vroegere indrukken, de dromen en verwachtingen voor later, de fantasieën
  • tot het werkelijheidsbeeld behoren ook de dingen die niet direct kunnen waargenomen wroden, maar slechts mentaal gereconstrueerd, zoals het verleden, zaken elders die we niet kunnen waarnemen, de wetten van de natuurkunde (en de psychologie) die alles beheersen maar niet direct waarneembaar zijn
  • een enorm verschil tussen mens en dier, en zeker tussen mens en computer/fotoapparaat is dat een mens steeds bezig is met doelen na te streven, terwijl een dier gewoon stilvalt na zijn activiteit, gaat rusten en slapen als het verzadigd is
  • men is zich uiteraard nooit tezelfdertijd van alles bewust, maar steeds slechts van delen van de werkelijkheid
  • bijna nooit zijn waarnemingen neutraal: alles wat we waarnemen wordt onmiddellijk beoordeeld naar zijn implicaties voor onszelf, en onmiddellijk past het lichaam zich instinctief aan (angst of gelukkige opntspanning) voor deze implicaties. Het denken zelf kan door de gedachteninhoud dus afgeremd, verlamd of overversneld worden.
  • een fotoapparaat heeft ook een inwendig beeld van de uiterlijk werkelijkheid, maar valt dus helemaal niet onder dezelfde definitie

Wie zich, zoals de meeste mensen, enkel bewust is van de oppervlakkige werkelijkheid, heeft een "banaal bewustzijn". Wie echter ook de surrealiteit (in belangrijke mate) bewust is, beleeft een toestand van "verlichting".

Het ik of het zelf is het bewustzijn, aangevuld met de continuïteit van de herinneringen.

Deze continuïteit zit in de software (de herseninhoud), niet in de hardware (de hersenen als biologische computer). Alle elementen van ons lichaam en onze hersenen, alle cellen en zelfs alle moleculen en atomen, worden om de zoveel amanden en jaren vervangen door nieuwe. Wat blijft bestaan is dus de (abstracte) structuur van het lichaam, die de materie zelf.