4000-4999
Sites per thema:
psy0 algemeen
psy1 systemen
psy2 denken
psy3 brein
psy4 individu
psy50 diagnostiek
psy54 behandeling
psy6 optimaal
psy7 groepen
psy8 suboptimaal
psy9 optimaal

4450 Prenatale Psychologie

Het onbewuste in aanleg:
de prenatale basisperiode

Marianne FOCKEDEY

Voorwoord

Ik wil heel nadrukkelijk mijn dank uitspreken voor de mogelijkheid die we gekregen hebben om, met niets anders dan onszelf, in een aangename sfeer, deze opleiding tot psycho-consulent/psychotherapeut te volgen. Het biedt de mogelijkheid om nieuwe paden te betreden, nieuwe horizonten te verkennen.

Daarnaast wil ik uiteraard al diegenen danken die het mij persoonlijk mogelijk gemaakt hebben.
Dank voor de kans.
Dank voor de tijd.
Dank voor het geduld.
Dank voor de stimulans.
Dank voor de steun.
Het ga jullie goed!

De poëzie-stukjes en de citaten zijn bedoeld om het geheel wat luchtiger te maken, maar het zijn eveneens telkens getuigenissen en bevestigingen van bepaalde aspecten die ter sprake komen.

Inleiding

The range of what we think and do
is limited by what we fail to notice
And because we fail to notice
that we fail to notice
there is little we can do
to change
until we notice
how failing to notice
shapes our thoughts and deeds

 Laing,"Knots",1972

1. Definitie

Ik ben vertrokken vanuit de definitie uit de constructieve tekst van de training " Optimaal functioneren als mens"6250, die luidt als volgt: " Het onbewuste is het geheel van opvattingen en associaties die onze gedachten en ons gedrag voortdurend bepalen. Het is onze fundamentele mentaliteit die, wanneer zij defensief is, ons leven banaal houdt, en als zij constructief is, ons doet groeien naar de hoogste toppen."


2. Doelstelling

De opvoeding van een kind
moet beginnen honderd jaar
voordat het wordt geboren:
bij zijn grootouders.

S.E. Weshard.

Vertrekkend vanuit deze definitie, wil ik nagaan waarom ons onbewuste ons vaak zoveel last bezorgt. Je zou er van uit moeten kunnen gaan dat het onze beste en meest nabije persoonlijke bondgenoot zou zijn. Daar blijkt helaas heel vaak weinig van.

Waar, waarmee, waarom en hoe wordt die vervelende balast in ons onbewuste gedeponeerd of/en ontwikkeld.

Wat leert ons dat over onszelf, de voorgaande generaties, de na ons komende generaties?

Staan wij machteloos of kan de lawine gestopt of zelfs omgekeerd worden?

Hoe kan die wetenschap op een positieve en constructieve manier van dienst zijn in de uitbouw van een maatschappij waar het goed is om te leven?


3. Het voorbestaan van het onbewuste

Ieder kind komt met de boodschap
op de wereld dat
God nog niet ontmoedigd is over de mens

R. Tagore.

Vooreerst: waar komt dat onbewuste vandaan? We weten uit de literatuur dat het zenuwstelsel zich begint te ontwikkelen de derde week na de bevruchting, dat het hartje begint te kloppen op de 21ste dag, aan het einde van de vierde week is de basis er voor alle organen.

Van het onbewuste wordt niets vermeld en toch worden we er mee geboren. Hoe zou dat kunnen zitten?

Vermits we in de opleiding gewerkt hebben met de totale mens, zijnde lichaam, geest, voelen...kortom de holistische benadering, permiteer ik mij de vrijheid om dat concept uit te breiden naar de kosmos. Dat zou dan eventueel het collectieve onbewuste omvatten en "verklaren".
Eén van de leuke dingen die ik op mijn zoektocht tegenkwam is dat het evolutie-traject in grote trekken en in versneld tempo in de baarmoeder herhaald worden. En daar stopt het niet mee; ieder mensenkind herhaalt diezelfde route in de tekeningen die hij als peuter en kleuter maakt. ( Wat mij dan weer doet denken aan het herprogrameren van het onbewuste; herhaling, visueel, ontspannen basisgevoel).


Stamboom der levende wezens, door Haeckel


Hieruit meen ik te mogen afleiden dat het onbewuste in eerste instantie een pakket potentiëel is dat bij de conceptie via de "celherinnering" meegekregen/meegegeven wordt. Het bevat de nodige geïntegreerde informatie die in de loop van de evolutie geselecteerd werd om als soort te ontstaan, te overleven en te groeien. Het bevat de aanleg voor de basis-emoties: bang, blij, boos.

Darwin formuleerde het o.a. zo:
Ik denk dat hiermee wel is aangetoond dat de mens en de hogere dieren, met name de primaten, enkele instincten gemeen hebben. Zij hebben allemaal dezelfde zintuiglijke indrukken en ervaringen, overeenkomstige passies, gevoelens van genegenheid en opwinding, zelfs de meer complexe zoals jaloezie, achterdocht, eerzucht, dankbaarheid, en edelmoedigheid; ze bedriegen en nemen wraak; ze zijn gevoelig voor het lachwekkende en hebben zelfs gevoel voor humor. Ze voelen verwondering en nieuwsgierigheid, ze hebben hetzelfde vermogen tot imitatie, opmerkzaamheid,overweging, kiezen, nadenken, fantasie, gedachteassociatie en begrip, zij het in zeer verschillende mate.

Of nog:

Bij de mens zijn sommige vormen van emotionele expressie, zoals het overeind gaan staan van het haar onder invloed van grote angst, of het ontbloten van de tanden tijdens immense woede, alleen maar te begrijpen als we aannemen dat de mens vroeger in een veel primitievere en meer dierlijke situatie heeft geleefd. Het gemeenschappelijke bezit van bepaalde expressievormen bij verschillende maar verwante soorten, zoals het feit dat mensen en sommige apen dezelfde gezichtsspieren gebruiken tijdens het lachen, wordt begrijpelijker als we er van uitgaan dat zij afstammen van een gemeenschappelijke voorouder. Wie op algemene gronden aanneemt dat de lichaamsbouw en de eigenschappen van alle dieren zich geleidelijk aan hebben ontwikkeld, zal ook de lichamelijke expressie van gemoedstoestanden in een nieuw en interessant licht zien.


4. Het ontstaan van het onbewuste

A. Kleine verantwoording.

Alleen liefde brengt ons begrip bij.

Richard Wagner.

Ter verduidelijking: ik zal in mijn werk niet spreken over "de vrucht", "het embryo" of "de foetus". Vruchten groeien aan bomen, hoe kan een embryo of foetus gevoel oproepen; het zijn wetenschapstermen die in mijn beleving thuishoren in klinische laboratoria, waar warm-menselijkheid een niet te onderzoeken randfenomeen is. Ze laten mij geen blijdschap, verwondering, affectie of verbondenheid voelen. En daar gaat het in deze uiteenzetting toch ook over.
Ik zal het dus steeds hebben over een (nog ongeboren) baby of kind. Dat brengt mij dichter bij mijn werk en het inspireert mij om grondiger te werken: een kind draagt namelijk de toekomst, ook de onze, in zich.

B. Baby's eerste ontwikkelingen.

Tederheid
is meer dan tact;
tact is fijngevoeligheid,
dit is de bloem van de menselijke relatie.
Maar tederheid
is de bloem van het gevoel
in alle menselijke genegenheid.

Jan Cocle.

Op basis van recent onderzoek kan men er van uit gaan dat de samensmelting van zaadcel en eicel niet enkel een biologisch proces is. Het gebeurt in een biochemisch milieu die een neerslag is van de psychische en emotionele toestand van beide ouders op dat moment.Het moment van de conceptie is dus van cruciaal belang, vooral als men bedenkt dat elke cel een ervaringsgericht geheugen heeft. Dus lang voordat er van bewustzijn, of zelfs hersenen sprake is, worden al emotionele herinneringen opgeslagen.
De Franse schrijver Paul Valéry formuleerde het zo: "Wat het diepst in de mens ligt, is de huid. En dan merg, hersenen, alles wat men nodig heeft om te voelen, lijden, denken...in de diepte gaan..., zijn bevindingen van de huid!... We kunnen graven, dokter, maar we zijn ectoderm."

Een kind heeft dringend behoefte aan een mens
Een mens die hem opvangt, verwarmt
Een mens die van hem houdt.

Hans Bouma.

Tegen de tijd van de implantatie is het voor het kindje een wedren tegen de tijd en tegen de totale uitputting. Doodsangst dus. Het is niet omdat de implantatie lukt dat er geen onthechtings-ervaringen (zie hechting geregistreerd en dus "herinnerd" kunnen worden.
"Intimiteit tussen de partners is een belangrijke voorwaarde voor een liefdevolle verwekking van het nieuwe leven...Het lijkt, mijns inziens, al vòòr de conceptie van belang dat potentiële ouders iets van hun leven gemaakt hebben; dat ze tevreden zijn met zichzelf en met de elkaar, dat ze in voldoende mate hun eigen mogelijkheden gerealiseerd hebben opdat er ruimte zou zijn voor nieuw leven dat zijn eigen plaats mag opeisen." zegt G. Stroecken.

Ergens komt een kind vandaan,
van ver, van buiten, zonder naam;
het is nog niemand, spreekt geen woord,
heeft van de dood nog niet gehoord,
het huilt nog van geboortepijn
en weet niet wie het ooit zal zijn.
Dan roepen mensen jij, jij, jij,
woon hier bij ons, woon hier bij mij,
de wereld wordt een huis voor jou
en liefde maakt een mens van jou.

Huub Oosterhuis.

Tot de 17de dag is het voor baby erop of eronder.
Van de 18de dag tot ongeveer de 12de week is de gevoeligheid het grootst om letsel op te lopen omdat dan alle vitale organen in aanleg zijn.
Vanaf de 12de week kunnen schadelijke invloeden ( van stoffelijke aard ) groeistoornissen veroorzaken. Nicotine kan een lager geboortegewicht geven, en dat in relatie tot de dosis. Alcohol kan enerzijds een tragere psychomotoriek, anderzijds hyperactiviteit en concentratieproblemen geven, eveneens afhankelijk van de hoeveelheid. Geneesmiddelen (alnaargelang de soort en de dosis ) kunnen miskramen, misvormingen, gezichtsveranderingen, spina-bifida, nierafwijkingen, gehoorafwijkingen, storing in het beendergestel, stoornis in de hersenontwikkeling en verslaving met zich meebrengen.
Straling kan zelfs dodlijk zijn.
Inentingen kunne ook gevaar inhouden voor de baby.
De nieuwe technieken ( donoren, draagmoederschap met als gevolg "pleegouders" ) maken het voor die baby extra moeilijk.
De Amerikaanse dieptepsycholoog Emerson vermoedt dat frozen-embryo-kinderen eenzaam en zonder vertrouwen door het leven moeten omwille van de vrieskou die in hun cellen herinnerd zouden worden.

13 weken na de conceptie kan er al electrische hersenactiviteit 3100 gemeten worden. Bij een pijnprikkel reageert baby sterk door enorm hoge secretie van het stress-hormoon cortisone en extreem hoge produktie van de lichaamseigen pijnstiller Beta-endorfine. Daar leidt men uit af dat de pijnsensatie er al duidelijk aanwezig is. Bij de meeste zwangere vrouwen, en dan vooral bij eerste zwangerschappen wisselen geluksgevoelens af met angstgevoelens, en dat in verschillende gradaties van intesiteit. Dat is normaal; niets is immers nog zoals het was en wordt het ook nooit meer. Die angstgevoelens zijn niet eenduidig negatief te beoordelen; zij helpen ook de zorgzaamheid van de ouders voor het kindje te verdiepen en te verbreden.
De eerste drie maanden van de zwangerschap kan baby de boodschappen van de moeder nog niet omzetten in eigen emoties. Volgens Nathaliensz zet baby alles op alles om zijn hersenen te laten ontwikkelen; fysieke groei mag gerust achter blijven.
Vanaf de vierde maand kunnen via het zenuwstelsel opgevangen boodschappen omgezet worden in emoties, al zijn ze in het begin "primitief". Door veel herhalingsoefeningen komt baby tegen de zesde maand tot een soort "ik-gevoel". Van dan af kan hij duidelijk voelen of hij al dan niet aanvaard wordt. Heel belangrijk: moeder heeft nu hoogstwaarschijnlijk haar evenwicht weer gevonden en voelt zich goed met baby. Tegen het einde van de zwangerschap komt er dan enerzijds het verheugen op het kind, anderzijds de angst voor de bevalling.
Al in de baarmoeder hoort het kindje geluiden, vooral de hogere tonen. Hier is de moederstem heel belangrijk, niet alleen voor de spraakontwikkeling, maar ook voor de communicatie- en relatievaardigheden van het kindje. Willen luisteren betekent voor het ongeboren kind communiceren 9509 met alles wat er rondom hem gebeurt. Geluiden van meer dan 75 decibel zijn heel beangstigend voor de baby, en ondanks het isolerend effect van de buik en het vruchtwater, zijn deze geluiden ook beschadigend voor de nog niet volledig ontwikkelde oortjes. De rustige moederstem daarentegen geeft baby een gevoel van veilige, toegewijde bescherming.
Het rustige hartritme van de moeder geeft een rustig en veilig gevoel aan de baby. Een versnelde hartslag daarentegen maakt baby bang. ( volgens bepaalde onderzoekers is een vrouw met moederinstinct te herkennen aan het feit dat ze haar kindje links draagt, zodat het het hartritme van de moeder kan horen, herkennen en zo beter tot rust komen.)

Er wordt tegenwoordig aangenomen dat vanaf de 5de maand van de zwangerschap het kindje over een zekere vorm van bewustzijn beschikt; uiteraard op een andere manier als het volwassen bewustzijn. Bewustzijn betekent hier: "de stroom van de onmiddelijke ervaring, die bestaat uit onze waarnemingen, gedachten, gevoelens en wensen evenals onze bijhorende "commentaren" en handelingen. Het omvat echter ook dat men van zichzelf bewust is als een wezen, dat apart van andere levende wezns en voorwerpen bestaat"definieert psycholoog Zimbardo. Baby'tje neemt dus informatie op, verwerkt die en maakt er een interpretatie van. Hij reageert op prikkels met uiterlijk gedrag, en dat laat geheugensporen na. De Zwitserse psychiater Ciompi spreekt over verinnerlijkte voel-, denk- en gedragsprogramma's, die onbewust geleerd kunnen worden.

Tot bijna op het eind van de zwangerschap dromen baby's 100% van hun slaaptijd. Deze dromen dienen wellicht om alle ervaringen te verwerken. Pas in de laatste week loopt de droomperiode terug tot 50%. De actieve manier van dromen ( mimiek, trekken met het hele lichaam of bepaalde lichaamsdelen) zijn impulsen die de myelinevorming rond de zenuwen en de ontwikkeling van de sensorische-en motorische centra bevorderen.3100

De geboorte geschiedt op vraag van de baby, volgens sommigen in "samenspraak" met de moeder, maar hoe het kind zich voelt gedurende het baringsproces, is doorslaggevend voor hoe het in het leven zal staan.

Geboorte

het huis breekt

de baby schrikt
en denkt
nu ga ik
dood
nu ga ik
door de warme tunnel
naar het koude licht
de wereld stoot me
uit

hij huilt

Ed Franck in "Vind me maar"

Na de geboorte blijven geestelijke herinneringen (bijna) volledig onbewust, maar ze houden levenslang de gevoelstoon en het latere psychische beleven.( Graber en Kruse )
Volgens Kruse zouden bijna alle bedplassers onbewust op die manier uiting geven aan de heimwee naar de baarmoeder; nat en warm.

Een ongeschonden kind, zoals ieder kind zou moeten bedoeld zijn , wordt door Stroecken en Verdult zo getypeerd: "Het kind voelt zich veilg, geborgen en beschermd, vol vertrouwen in zichzelf en zijn omgeving; het is autonoom, creatief, en in staat om met uitdagingen om te gaan; het is nieuwsgierig, bekwaam tot initiatief, levendig en gevoelig; het heeft zijn natuurlijk besef van waarde en waardigheid behouden. Het kind wordt niet bezeten door lust of drift, wel door een gezonde levendigheid. Het wil leven, het wil communiceren, het wil contact maken, en het wil zijn gevoelens kunnen beleven. Het wil dat zijn basale behoeften vervuld worden. Niet de lust is de bron van zijn oorspronkelijke energie maar de tendens om te groeien, en dit in fysieke en psychische zin. Zelfs na eventuele tegenslagen blijft het een zekere veerkracht vertonen. Het is deze veerkracht die het later weer doet opstaan bij eventuele tegenslagen. Het kind heeft een levenskracht die het voortstuwt in het leven, die het kansen geeft om zichzelf te actualiseren."


C. Psychische en psychologische ontwikkeling.

Het geluk van een kind begint
in het hart van de moeder.

Phil Bosmans.

Grawe, Damasio, Lipton, Lietaert Peerbolte, Lake, Grof en Laing spreken van een prenataal oerbewustzijn dat niet cognitief begrepen kan worden. Het is gebaseerd op ervaringen van binnenuit, celherinnering. Het onbewuste ontstaat uit angst. De symbiotische beleving is een kwetsbare vroeg-kinderlijke bewustzijnsvorm. Inbreuken op het symbiotische bestaan leggen de basis voor het bewuste en het onbewuste. Freud definieert het onbewuste als niet toegankelijk voor het bewuste, verbonden met het proces van afweer en verdringing.
Volgens Jung gebeurt de deling bewust-onbewust op het moment dat gevoelens in emoties worden omgezet:" Emoties zijn instinctieve, onwillekeurige reacties, die de traditionele ordening van het bewustzijn door elementaire uitbarstingen storen". Ze zijn het gevolg van verdrongen ervaringen, ervaringen die het moment zelf te zwaar wogen om onder ogen gezien te kunnen worden en toch verder te leven.
De communicatie tussen moeder en haar ongeboren kind gebeurt volgens Verny langs 3 van elkaar onafhankelijke kanalen, nl. fysiologisch, gedragsmatig en psychocontactiel.
-Fysiologisch is de meest meetbare manier; baby reageert heel snel op angst, stress, maar evengoed op geluk.Baby wordt geïnformeerd door de hormonenconcentratie die hij via het bloed van de moeder krijgt, en daar reageert hij gepast op. Ook het hartritme en de darmgeluiden (die bestuurd worden door het vegetatieve zenuwstelsel, en afhankelijk van de gemoedstoestand van de moeder ) geven baby veel informatie.
De dialoog tussen moeder en kind gebeurt ook op neurobiologische manier. Op dat niveau wordt baby "vergiftigd" door neurotransmitters, peptiden, hormonen. Baby voelt zich nu èn later tot last van zijn omgeving.
Als in die periode neurotransmitters afgescheiden worden omdat de moeder onder zware psychische druk staat, dan verandert o.a. het serotoninegehalte. Een hogere concentratie serotonine kan de baarmoeder doen samentrekken en in het ergste geval een miskraam veroorzaken. Maar door het samentrekken van de bloedvaten krijgt het kind te weinig zuurstof wat schadelijk kan zijn voor de hersenontwikkeling.
-Gedrag is observeerbaar en verklaarbaar. Baby trappelt als hij zich onwel voelt door eigen angst,schrik, verwardheid. Het trappen kan ook een antwoord zijn , een reactie op het gedrag van de moeder, vb door verkeerde houding heeft baby plaats tekort. Hoe ouder hij wordt, hoe heviger hij reageert op stress, plaatsgebrek, aanhoudende psychische problemen. Op die manier gezien is het duidelijk dat de bewegingen van het kind niet steeds als aangenaam ervaren kunnen worden.
Het strelen over de buik door de moeder en/of de vader is als een liefdesverklaring aan hun kindje.
-Psychocontactiel contact of dieptecommunicatie is een mogelijkheid waar iedereen over beschikt ( maar daarom niet aanwendt ), en wat het kleine kind van nature heeft. Het is datgene waar haptonomie 5939 op gebaseerd is. Als moeder haar hand op haar buik legt nestelt baby zich daarin. Haptonomisch begeleide kinderen zouden zich na de geboorte "op indrukwekkende wijze psychisch beter ontwikkelen" zegt Janus. Het zou zelfs de geboorte voor het kind vergemakkelijken, omdat de moeder door ontspanning 2 cm meer ruimte kan geven.
Naast ons vertrouwde geheugen beschikken we ook over mogelijkheden om informatie op te slaan in lagere hersengebieden. Deze primitieve sensaties en emoties domineren onze gedachten; wanneer de amygdala geprikkeld wordt, zijn de stress-hormonen actief voor we het weten. Die herinneringen worden opgeslagen in dàt hersendeel dat dàn voor handen is, dus: hoe vroeger, hoe ouder de hersenstructuur (cfr evolutie). Het hormonaal- en het onderdrukkend systeem kunnen tot levenslange blokkades en beschadiging leiden, waardoor nieuwe angst ontstaat. Hechtingservaringen in de lagere hersenstructuren geven richting aan latere affectieve relaties.
Stress bij de moeder komt via de hormonen die daarmee in verband staan bij baby terecht, en brengt daar stofwisselingsveranderingen in de zenuwcellen teweeg. Dit wordt dan als een electrochemisch geheugenspoor opgeslagen, klaar om levenslang bij de minste adrenalinestoot geactiveerd te worden. Het maakt dat baby zich ook later angstig, hulpeloos, en aan de situatie overgeleverd kan voelen.

De instelling van de moeder gedurende de zwangerschap hangt van een aantal factoren af: haar persoonlijkheidsstructuur, haar sociale omgeving, haar concrete levenssituatie ( het systeem waarin zij leeft en functioneert). In het bijzonder is de relatie met hààr moeder òfwel verrijkend, òfwel belastend voor de zwangere vrouw, de barende vrouw en dus meteen ook voor het kindje. De kwaliteit van de partner-relatie weegt ook zwaar door maar komt toch pas nà de moeder-dochter-relatie ( Lukesch, Stott, Verny ).\\ Hoe reageert de vrouw op de zwangerschap? Haar reactie geeft het kindje een gevoel van welkom...of niet, of daar ergens tussenin. Dit zal de affectieve veiligheid vergroten of verkleinen.
Hoe afwijzender en onzekerder de moeder zich gedraagt t.o.v. haar ongeboren baby, hoe groter het risico dat het kind te lijden heeft onder complicaties bij de zwangerschap en de bevalling. Baby wordt in aanvang gevormd door de opgedane ervaringen en gevoelens tijdens de zwangerschap.
Het is ook zo dat ervaring de beste leerschool is; het leven bevat nu eenmaal stress, door daar op tijd kennis mee te maken krijgt het kindje ook de kans om er te leren mee omgaan. Dat is dan de keerzijde van de medaille.

Wanneer ouders een kind verwachten
is er ook een kind dat ouders
verwacht.

Paul Deleu.

In deze periode wordt de basis gelegd voor het gevoel van *veiligheid en vertrouwen: baby moet zich veilig voelen in de moeder, dan kan hij erop vertrouwen dat hij het overleeft, het geeft hem ook zelfvertrouwen.6270 *intimiteit en hechting: wanneer het vertrouwen er eenmaal is, durft baby zich te verbinden met zijn moeder. Bij signalen van onveilgheid kan baby zich niet onvoorwaardelijk hechten, en dat is nefast voor baby; hij durft zich niet met zichzelf verbinden, het ik-ben gevoel lijdt eronder.
Wanneer deze componenten min of meer goed geïnstalleerd zijn, is de basis gelegd voor autonomie en wilskracht.

Gehechtheid is een gevoel van veilige geborgenheid, het is emotionele zekerheid die verwijst naar een band. Gehechtheidsgedrag kan een uiting zijn van die band, maar het kan evengoed een aanklampen zijn, wat ongezond is. Aanklampen is niet durven loslaten, en dat is het kind dat moeder niet lost, of moeder die het kind niet lost. Er is geen evenwicht tussen vasthouden en loslaten.

Samengevat: in de 40 weken die een normale zwangerschap duurt, ontwikkelt baby een heleboel terwijl hij de invloeden probeert te integreren. Al naargelang de aard, duur en intensiteit van die invloeden gaat baby daar respectievelijk op een positieve manier mee om, creëert hij afweermechanismen. 4705
Ik vermoed, en daar sta ik niet alleen, dat de basis van onze latere zwakke plekken hier gelegd worden. Als we in ons later leven op de "verkeerde" momenten en manieren bevestigd worden, wordt de scheefgroei alleen maar versterkt.

Meer dan door de mond
zal de liefde spreken
door de zachtheid van de handen
de tederheid van je gelaat
en de aandacht van je hart.

Phil Bosmans.

De eerste minuten tot uren na de geboorte zijn van primordiaal belang voor het herinstalleren van de hechtingsrelatie tussen moeder en kind (huidcontact, aan de borst aanleggen). Men noemt dat het inprentingsmoment, zijnde het moment waarop de prenataal opgebouwde hechtingsrelatie gecumuleerd en al dan niet bevestigd wordt. De verbondenheid tussen moeder en kind is een vervolg op het bindingsproces dat tijdens de zwangerschap begonnen is.
Volgens Chamberlain hebben kinderen tot ongeveer 5 jarige leeftijd herinneringen van voor de geboorte, daarna wordt alles vergeten.


5. Het bestaan van het onbewuste

Het belangrijkste wat een vader
voor zijn kinderen kan doen, is
hun moeder liefhebben.

Hesburgh.

Wanneer de affectieve investering door beide potentiële ouders bij de verwekking ontbreekt, als de innesteling niet affectief wordt begeleid, ontbreekt de eerste hechting.
Vooral bij vrouwen met een onbevredigende partnerrelatie, bij vrouwen met een verstoorde affectieve relatie met hun eigen moeder en bij vrouwen met erstige angsten en zorgen, loopt het toekomstige kind meer risico op een beschadigde gehechtheid.

Wanneer een kind
niet meer welkom is,
waar een kind niet spelen kan,
gaan grote mensen
van eenzaamheid dood.

Phil Bosmans.

Afwijzing door de moeder is één van de schadelijkste invloeden voor een kind; dit kan leiden tot een miskraam, het kan in zijn latere leven leiden tot alcoholisme, crimineel gedrag, seksuele ontaarding. Desondanks slagen velen er ook in een stabiele en gezonde persoonlijkheid te ontwikkelen ( studie gedaan in Praag ).
Een niet aanvaard kindje zal ook de moeder afwijzen ( vb: niet aan de borst willen drinken ).
Afgewezen kinderen voelen zich niet geliefd en kunnen ook moeilijk liefde toelaten . Ze kunnen eenzame, in zichzelf opgeslotenen worden. Ze hebben een gebrek aan zelfvertrouwen en dragen een verhoogd risico op depressie.
Onderzoek van Adrian Raine toont aan dat een sterk afwijzende moeder in combinatie met complicaties bij de geboorte de kansen op latere gewelddadigheid ( moord, aanranding, verkrachting, illegaal wapenbezit, dreigen met geweld, gewapende roofoverval) verhogen.

Ik besta in het geheim
Onder de diepe vochtige wallen van duisternis
neerslachtigheid en wanhoop
Altijd weer besluip ik je, bespring ik je onverhoeds,
kom ik door de achterdeur
Ongenood ongewenst
Ik was er in het begin der tijden
Bij vader Adam en moeder Eva
Broeder Kaïn
Ik was bij de toren van Babel
de Kindermoord in Bethlehem
Ik ben dat gevoel van onvolwaardigheid

stuk uit een tekst van Leo Booth, bewerkt door John Bradshaw.

Wanneer de zwangerschap ongewenst was, voelt baby kille afstandelijkheid. Dan wordt eenzame, verlaten kilte en het gevoel er niet te mogen zijn, gevoelens die onverklaarbaar doorheen het leven worden meegedragen.
Uit onderzoek blijkt dat ongewenste kinderen meer emotionele-, sociale-, intelectuele- en persoonlijkheidsproblemen hebben dan gewenste kinderen, deze verschillen blijven zeker tot op de schoolleeftijd aantoonbaar (Häsing en Janus). Zij leven met een existentieel schuldgevoel.
Vrouwen die niet tevreden zijn met hun vrouw-zijn, of die sterk geremd en gefrustreerd zijn of die zeer preuts zijn, kunnen hun kindjes ook het gevoel van ongewenst zijn geven.

De mens wil bruto
bemind worden
niet netto.

Friederich Hebbel.

Een kind dat te weinig liefde krijgt reageert met een uit balans raken van de "hechtingshormonen" zijnde vasopressine en oxytocine. Er werd vastgesteld dat deze kinderen een verstoorde hersenontwikkeling ter hoogte van het specifieke "hechtings-gebied" achter het rechter oor vertonen. Er zijn te weinig verbindingen tussen de hersencellen. Dit gebrek resulteert in angstgevoelens en wantrouwen, en moeilijk sociale relaties kunnen aangaan. (aldus Pollak en Fries).
Wanneer de moeder geen affectieve gevoelens voor haar kindje kan opbrengen, voelt het zich emotioneel verwaarloosd. Het kan een kind, een volwassene worden met een minderwaardigheidsgevoel dat gecamoufleerd kan worden met probleemgedrag, ze hebben eventueel vaker nood aan kicks, ze kunnen heel wantrouwend zijn en zelf niet te vertrouwen. Ze kunnen zo vol haat en agressie zitten dat elke persoonlijke relatie kapot moet. Ze kunnen ook een heel teruggetrokken leven leiden wat dan weer de kans op depressie en somatiserend gedrag vergroot.

De afwezigheid is als arsenicum
een beetje sterkt de liefde
veel doodt haar.

Maurice Chapelan.

Contactverlies of -breuk tussen moeder en kind verbreekt hun band, en laat het kind achter in en met een bodemloze leegte. Het ik-ben gevoel ontbreekt.
Geliefde hersenen zijn betere (ontwikkelde) hersenen.
"Als de oerervaring voor het adoptiekind verlating is, dan zijn de kernproblemen: verlies en de angst om nog eens verlaten te worden"
Daaruit kunnen dwangmatige handelingen ontstaan, om alles en zichzelf onder controle te houden.
Zij hebben de neiging om ofwel angstvallig vast te houden, ofwel onbeperkt los te laten.

Bevestigd worden is
de belangrijkste ervaring
voor de mens. Het is de kern
het wezen van de liefde.

Dr. Anna Terruwe.

Als de kinderwens voortspruit uit de onbewuste wens van de moeder om haar eigen emotionele noodlijdendheid te compenseren, dan voelt baby zich ongewenst. Baby wordt op die manier het middel om het doel te bereiken. Dat is geen comfortabele uitgangspositie voor het kindje; het draagt "het er niet mogen zijn" in elke vezel mee en het voelt zich schuldig dat het leeft. Hollweg durft een verband te leggen tussen ongewenst zijn en later een dodelijke kanker ontwikkelen.
Hoe vroeger het afwijzen ervaren wordt, hoe erger de gevolgen. Het kan later leiden tot shizofrenie en psychose. Een geïsoleerd leven met relatie-onbekwaamheid is een frquenter resultaat. Symbiotisch onthechte kinderen kunnen volwassenen worden die zich in hun eventuele partnerrelatie "vastzuigen" aan de ene kant, maar anderzijds de ander niet echt toelaten. Dat kan door de partner als heel dwingend dominant ervaren worden.
Angstige depressies, hysterie en schizoïde persoonlijkheidsstoornissen zijn mogelijke te hanteren afweermechanismen, ernstige gevolgen dus. Het kind krijgt moeite met grenzen; "wat hoort bij mij?"en"wat bij de ander?" en "wat voel ik, wat wil ik?"

Wanneer het kindje bedoeld is om de relatie tussen de ouders te redden, ontstaat het niet uit liefde, maar juist door een gebrek daaraan. Baby ervaart angst als hij voelt niet om zichzelf gewild te zijn, maar om een andere reden. Die angst wordt nog versterkt doordat moeder haar energie niet aan de baby geeft, maar in de relatie stopt. Faalangst, dwangedachten, psychosomatische klachten (vb astma, huiduitslag) tot hypochondrie en verstikkende zorgzaamheid zijn de mogelijke gevolgen.

"[+Uw kinderen zijn uw kinderen niet.
Zij zijn de zonen en dochters van ´s levens hunkering naar zichzelf.
Zij komen door u, maar ze zijn niet van u,
en hoewel ze bij u zijn, behoren ze u niet toe.
Ge moogt ze van uw liefde geven, maar niet van uw gedachten,
want ze hebben hun eigen gedachten.
Ge moogt hun lichamen huisvesten, maar niet hun zielen,
want hun zielen toeven in het huis van morgen, dat ge niet bezoeken kunt, zelfs niet in uw dromen.
Ge moogt proberen hun gelijk te worden, maar tracht hen niet aan u gelijk te maken.
Want het leven gaat niet terug, noch blijft het dralen bij gisteren.
U bent de bogen, waarmee uw kinderen als levende pijlen worden weggeschoten."

Kahlil Gibran in "De Profeet"

Een kindje dat er moet zijn opdat moeder zich goed zou voelen wordt opgeëist. Het kind moet zin geven aan het leven van de moeder. Het moet denken en voelen wat moeder verwacht, het moet dus een dubbel leven leven.Daardoor kan bij het opgroeien en ouder worden een grote leegte schuilen achter een grenzeloze hulpvaardigheid. Andere gevolgen kunnen zijn; een zwak zelfbeeld, ontploffen bij ogenschijnlijke geringe frustraties, controlefreak, zich misbruikt voelen, lijfelijke afkeer van zichzelf hebben, angst hebben voor echte liefde en nabijheid, depressie. De ouders worden nogal eens geïdealiseerd.

Ouders wiens uitdrukkelijke wens het is dat hun eventuele kinderen ooit hun ambities en dromen (van de ouders) zullen waarmaken, "maken" hun kindje met dat doel. Hoe het kindje is als persoon telt niet echt mee. Later zal dat kind/deze volwassene zich wellicht aanpassen en toch nooit voldoen òf hij verzet zich en ondermijnt de droom van de ouders.4880
Wat hiervan de gevolgen kunnen zijn, zijn de volgende: faalangst; perfectionisme; geblokkeerde creativiteit met verveling en moedeloosheid als gevolg; doorgedreven streven naar bewondering, goedkeuring en bevestiging; ziet zichzelf als een mislukkeling omdat hij niet aan de verwachtingen van zijn ouders ( die intussen zijn geïntrojecteerde eisen zijn) kon en kan voldoen; depressie; zelfmoordneiging.

" Je mag zijn zoals je bent
om te worden wie je bent
maar nog niet kunt zijn
en je mag het worden
op jouw manier
en in jouw tijd.
"

R de Klerk en M Langemeijer.

Baby kan misleid worden door dubbele boodschappen die het van moeder ontvangt, daardoor vervreemt het van zichzelf. Wiens gevoelens voelt hij? Kloppen die gevoelens wel? Kindje groeit misschien uit tot iemand die de realiteit geweld aandoet wat kan leiden tot psychose, border line. Hij kan ook een gebrek aan autonomie en eigen wil hebben.

''"Code d'honneur
Bezie de kinderen niet te klein:
Zij moeten veel verdragen-
eenzaamheid, angsten, groeiens pijn
en, onverhoeds, de slagen.

Bezie de kinderen niet te klein:
Hun eerlijkheid blijft vragen,
of gij niet haast uzelf durft zijn.
Dàn kunt ge 't met hen wagen.

Laat uw komedie op de gang
-zij weten 't immers toch al lang!-
Ken in uzelf het kwade.

Heb eerbied voor wat leeft en groeit,
zorg dat ge het niet smet of knoeit.
Dan schenk' u God genade."''

Ida Gerhardt.

Onderzoek wijst uit dat kinderen uit een ongelukkige relatie 5 maal angstiger en ongelukkiger zijn. Bij "middelmatige stress is er waarschijnlijk een negatieve invloed op het autonome zenuwstelsel; ademhaling, lichaamsteperatuur, spijsvertering enz. Het kind wordt dikwijls onrustig, hyperactief, kan zich moeilijk concentreren.
Van de andere kant wordt zware uitwendige stress bij moeder geneutraliseerd worden door haar warme gevoelens en uitstraling naar baby toe. (Dennis Scott)

Rouw bij de moeder kan een verdrietige ondertoon meegeven aan baby.
Angst van de moeder blijft baby achtervolgen en wordt in de loop van diens leven "angst zonder reden".
Een vervangkind wordt verwekt in een rouwend milieu en kan overladen worden met verwachtingen en idealiseringen die bij zijn "voorganger" horen. Dat kan leiden tot een identiteitscrisis, een zwak gevoel van eigenwaarde, het risico op meervoudige persoonlijkheidsstoornis, ernstige relatieproblemen.

Velen krijgen meer liefde
dan ze verdienen
niemand zoveel
als hij er nodig heeft.

Gerard Walschap.

Verslavingen jagen baby regelrecht de paniek in: overleeft hij het nu? En volgende keer?
Kinderen van verslaafde ouders worden verslaafd geboren en krijgen een (zware) ontwenningskuur te dragen. Deze kinderen hebben minder zelfwaardegevoel, minder veiligheidsgevoel, minder vertrouwen, wel veel angst. Sommigen ontwikkelen paranoïa, of plegen machtsmisbruik, anderen daarentegen vertonen een overdreven braafheid.

Cullberg maakt een onderscheid tussen primitieve en hogere afweer. Splitsing of dissociatie is een primitief, ernstig symptoom van vroege onthechting. Dit kan later heel ernstige vormen aannemen; het uit de realiteit stappen wordt psychose, de realiteit naar de eigen werkelijkheid manipuleren wordt borderline."De geremde primitieve behoeften zoeken een primitieve maar kwalijke uitweg, waardoor de psychopatische persoonlijkheid het vermogen mist om sociale en intermenselijke relaties aan te gaan en te onderhouden."(Cullberg)

Baby is niet alleen in staat om zich aan moeder aan te passen; hij doet dat ook, evenals aan haar belastende situaties.Baby volgt het slaap- en waakritme van moeder en houdt dat ook na de geboorte zo.

De taal van de liefde
is onuitputtelijk.

Robrecht Boudens.

Ontkenning is een vorm van verdringing. Deze vorm wordt soms aangewend door het kind: het loochent zijn eigen pijn op een manier waarop het denkt toch nog de liefde van de moeder te kunnen krijgen. Deze aanpassing heeft een hoge prijs: het kindje verliest het contact met zijn authentieke zelf (Jenson). Het is een energie-vretend proces.

Naast de vecht- en vluchtreactie is er ook nog de "verlammingsreactie"(Levine) of de "shock"(Emerson). Deze reactie geeft de meeste kans op post-traumatisch stress-syndroom. Shock is een "reptiele" overlevingsreactie die door de hersenstam gestuurd wordt. Dat betekent dat het een patroon is dat al heel vroeg werd geïnstalleerd. Volgens Emerson kan shock veroorzaakt worden door:ongewenste zwangerschap, geforceerde conceptie door verkrachting en geweld, gefantaseerde of mislukte abortus, emotioneel of seksueel misbruik van de vrouw tijdens de zwangerschap, ongeluk of operatie op het kindje, medische interventies (zoals vruchtwaterpucties), langdurige stress bij de moeder, diabetes, zwangerschapsvergiftiging, vroegtijdig loskomen van de placenta en problemen met de navelstreng.
Later, als volwassene, zijn ogenschijnlijk kleine prikkels oorzaak van serieuze reactievormen die naar deze shock-ervaringen refereren.

Zich klein voelen, minderwaardig, schuldig, beschaamd over zichzelf, snel gekrenkt, vernederd, geminacht, onveilig, angstig, veeleisend, impulsief, asociaal, zelfzuchtig kunnen allemaal symptomen en uitingen zijn van het in zijn basis gekwetst zijn.


6. De gevolgen van het bestaan van het onbewuste

A. Voorlopige conclusie.

-Tegenover alle mogelijkheden en "kunnens" om te falen, is de mensheid voorzien van twee herstellende en voedende krachten. Enerzijds heeft baby een serieuze veerkracht, ook afweermechanismen genoemd, om een heleboel situaties redelijk door te komen; anderzijds zijn er de warme affectieve neigingen en uitsralingen die veruit de meeste mama's toch voor hun kindje voelen, die beschermend en helend werken. Ik bedoel maar, fouten maakt elkeen die ook maar iets onderneemt, daar is ruimte voor. Als de hoofdmoot maar liefde en acceptatie is, reduceert dat in grote mate de mogelijke gevolgen.

-Wat mij het meeste opvalt als spijtig resultaat, zijn de hechtingsproblemen allerhande en het tekort aan fundamenteel zelfvertrouwen.6270 Dat zijn ook vaak voorkomende ongemakken in het latere leven van veel mensen.

-Anderzijds is het ook zo dat baby geboren wordt in hetzelfde milieu waar het verwacht werd. De storende invloeden kunnen dus gemakkelijk een verder ontwrichtend patroon vormen. Indien bepaalde inzichten, cognities en vaardigheden, of zelfs kleine "weetjes" die grote gevolgen kunnen hebben, tactisch aangebracht kunnen worden, kan er, denk ik,preventief nog veel verholpen worden.

''Tusschen de twee

Die binnen de bergen te wonen verkiest,
des morgens zijn deel in de zonne verliest.
Des avonds, nog eer hij zijn bedde bezoekt,
te vroeg is de zonne 'm bedekt en bedoekt.
Die boven de bergen wilt huizen, en kan
den wind niet verdragen, en 't ruischen dervan.
Het zomert er late en het koelt er te vroeg;
zacht weêre is er zelden en zoelte genoeg.
't Is nat in de leegten, het zuipt er en 't zijpt;
't is drooge op de hoogten, het stuift er en 't nijpt.
Noch stijgen, noch dalen en es er mij lief:
geen beemden, geen bergen is 't beste gerief.
Ik schuwe de hillen, ik vluchte de wee:
daar best van al, jeune ik mij tusschen de twee.

Guido Gezelle.


B. Waaraan kan men het risico op hechtingsproblemen herkennen?

Bij de baby:
verhoogde spiertonus
huilbaby's
huidproblemen
ademhalingsproblemen
spijsverteringsproblemen
verstoord oogcontact
verstoord dag-/nachtritme
PAS OP: zo'n symptoom is geen bewijs van problemen op dat vlak, daar kunnen andere oorzaken zijn die aandacht verdienen, maar het zijn wel signalen om op te letten.

Bij de moeder:
prikkelbaarheid, agessiviteit
slaapproblemen
piekeren, schuldgevoelens, minderwaardigheidsgevoel
vermoeidheid
futloosheid
afwisselende desinteresse en overbezorgdheid naar het kind
ongelukkig gevoel
overgevoelig
niet direct geneigd om baby op te pakken als hij huilt
Nogmaals: dit zijn signalen die op problemen in die richting KUNNEN wijzen, het moet niet persé.


7.Wat kan er gedaan worden?

Inleiding.

Na alle onheilspellende feiten wordt het tijd om een straaltje hoop en licht door te laten. Straks durft niemand nog met een gerust geweten aan gezinsuitbreiding denken, wat wel héél spijtig zou zijn voor die kleine spruit.

''"Stel je voor

Stel je voor dat er 'n wereld was
van alleen kinderen,
en dat die kinderen
allemaal pilletjes innamen
om geen vadertjes en moedertjes te krijgen."''

Toon Hermans in "Zo waait de wind"

Het lijkt mij evident dat symptoombehandeling, zèlfs op korte termijn weinig zal uithalen. Zowel moeder als vader zouden mee met baby begeleid moeten worden, wil men een positief en duurzaam resultaat bekomen.
Vermits de prenatale psychologie een nog heel jonge wetenschap is, is er nog niet zoveel literatuur voorhanden om de baby's, de mama's en de papa's een beter perspectief te bieden. dus ben ik (computer-analfabeet zijnde) zelf op stroop- en zoektocht getrokken.
Ik vermoed dat mijn oogst het beste resultaat kan geven, daar waar de mogelijkheden voordien al talrijker zijn ( zie grenzen van de groei-inductie6705).
Het zou goed zijn als we niet alleen leren praten, maar dat er ook geleerd wordt hoe te communiceren, en hoe niet 9509. Dus niet "hoe leg ik het aan boord om meer te verkopen dan de concurrent?", maar eerder "hoe maak ik en houd ik moeilijke zaken bespreekbaar? Hoe kunnen we samen tot een voor allen bevredigende oplossing komen?"
Misschien raakt het wel hoog tijd om de beroemde en beruchte "voorlichtingslessen" uit te breiden en een stuk relatievorming in te lassen. Met de schoolplicht tot 18 jaar moet een dergelijke en degelijke informatieronde omtrent deze materie perfect haalbaar zijn. Misschien hoort dit niet thuis in de eindtermen, en toch... moeilijk hoeft niet onmogelijk te zijn. Let wel; het lichamelijke aspect zit ondanks alles nog een beetje in de taboesfeer, ik vrees dat de rest nog moeilijker bespreekbaar wordt. Niet alleen moet iemand zich heel erg kwetsbaar durven opstellen, ook zijn niet alle onbewuste motieven duidelijk te plaatsen en te verwoorden. Voor de jongeren is alles nog voor een "verre" toekomst, en zal de verleiding misschien groot zijn om eigen problemen en ervaringen weg te rationaliseren. Ik denk dat het een ernstige poging waard is; er blijft iets (en misschien ook iemand) om ten gepasten tijde op terug te kunnen vallen.


A. Prenataal.


De diligence reed voorbij over de straatweg, en verdween;
en de straatweg was daardoor niet mooier, zelfs niet lelijker.
Zo is het menselijk handelen op de hele wereld.
Wij doen niets toe of af; wij gaan voorbij en naar vergetelheid;
en de zon is elke dag op tijd.

Fernando Pessoa.


Mama's zouden dus zo ontspannen en zelfbewust mogelijk zwanger moeten (kunnen en mogen) zijn.

Zoals reeds eerder vernoemd, kan ik verwijzen naar haptonomische begeleiding5939.

Het is aan te raden dat alle toekomstige ouders prenatale lessen volgen. Deze worden in alle ziekenhuizen gegeven, folders vind men in de wachtkamer van de gynecoloog.

Er zijn ook een aantal zelfstandige vroedvrouwen die zwangeren, en nadien moeder en kind thuis, persoonlijk, gratis (want op rekening van de ziekenkas) begeleiden. Zij staan u bij met raad en daad, en werken à la carte. De aanvragers bepalen waar en wanneer. Dit recht geldt voor een aantal visites, tot baby maximaal 1 jaar is.http://www.vlov.be/zelfst.php

Spanning om wat voor reden dan ook is in grote mate een oorzaak van baby's ongemak tot ongeluk.
De mogelijkheden tot relaxatie zijn talrijk en uiteenlopend van aard. Indien men dit wenst kan men natuurlijk professionele hulp inroepen. Handiger lijkt het mij om deze opdracht in het dagdagelijks leven in te passen. Dat sluit nauwer aan bij de interesses en leefwereld van de betrokkenen, en kan later een meerwaarde zijn voor het hele gezin. Als suggesties kan ik zwemmen, wandelen, fietsen, muziek beluisteren, baden met of zonder etherische olie, massage, van de natuur genieten... meegeven. Mij lijkt het zinvol om dit zoveel mogelijk als koppel samen te ondernemen.
Meer specifieke ontspanningsvormen voor zwangeren bestaat ook nl.: zwangerschapsgymnastiek, zwangerschapsyoga en zwangerschapszwemmen worden ingericht bij gespecialiseerde kinesisten. Andere relaxatie-oefeningen worden in de prenatale lessen opgenomen en kunnen aangevuld worden met bijkomende oefeningen bij een kinesist.
Het ligt voor de hand dat als mensen zich gaan "inspannen" om zich te ontspannen, er bepaalde gevoeligheden willen los komen, willen geuit worden.Misschien wordt dan (gemakkelijker) een psychotherapeut of -consulent geraadpleegd. Immers, bepaalde ervaringen, herinneringen, overtuigingen en vragen moeten in kaart gebracht worden om uiteindelijk een vruchtbare eenheid te vormen om baby de best mogelijke kansen te bieden.

Bepaalde bronnen vermelden ook dat de kleuren waarmee men zich omringt een invloed hebben op de psychologische gesteldheid. Geel zou nuttig zijn bij angst, zou het zelfwaardegevoel verbeteren, rood zou kracht en sterkte geven en groen zou het makkelijker maken om met veranderingen om te gaan. Het proberen waard, het kost niets en baat het niet, het schaadt ook niet.

Refexologie zou bij bepaalde zwangerschapsongemakken verlichting kunnen bieden. Het gaat hier meerbepaald over misselijkheid en emotionele schommelingen. Emotioneel evenwicht bij de mama maakt de relatie met de papa waarschijnlijk soepeler, wat dan weer de signalen naar baby positief beïnvloedt.
Kies wel een ervaren therapeut, want de eerste drie maanden van de zwangerschap kan zo'n behandeling risico inhouden voor de baby.
De behandeling ontspant de behandelde in haar/zijn totaliteit.

Mensen die schrik hebben om foutieve informatie onbewust aan hun baby mee te geven kunnen via familieopstelling antwoorden en inzichten verwerven. Er wordt beweerd dat de uitwerking duidelijk merkbaar wordt in de loop van de tijd. http://www.hellingerinstituut.nl


B. Bij de geboorte.


Farmacologische pijnstillende middelen voor de moeder kunnen ook een effect hebben op de baby. Deze baby's kunnen minder alert zijn bij de geboorte. Het kan ook voorkomen dat het hartje van de baby meer moeite heeft tijdens de bevalling door deze medicatie dan een baby wiens moeder geen pijnstillende medicatie kreeg. Door de verminderde alertheid kunnen ze zo een stuk oogcontact met moeder missen, de kennismaking.
Iedere barende vrouw zou moeten bijgestaan worden door een vertrouwde emotioneel-begeleider(ster); uit vaststellingen (John Kennel, Houston) blijkt dat de bevallingen vlotter verlopen met minder complicaties gedurende èn na de bevallingen. Het psychisch welbevinden van de moeder heeft grote invloed op de lichamelijke processen tijdens de bevalling. Baby kan er maar wel bij varen.
Ook het volledig aanwezig zijn van de papa is een groot pluspunt; het laat er mama niet alleen vóór staan.
Achtergrond- of andere muziek naar keuze kan ontspannen, het comfort verhogen. Ter geruststelling: er bestaan talloze natuurlijke, pijnstillende hulpmiddelen die voor baby noch mama vervelende bijwerkingen hebben.
Het beste basissedativum is een goede vroedvrouw.

Het "onthaal" van baby dient zo natuurlijk en eerlijk als mogelijk te gebeuren. In feite is dat een proces dat een eigen ritme en snelheid zou moeten gegund worden, het hechten is geen computergestuurd programma, het is een delikaat en belangrijk wordingsproces.

''Wat het is

Het is nonsens
zegt het verstand
Het is wat het is
zegt de liefde

Het is tegenslag
zegt de berekening
Het is niets da&n pijn
zegt de angst
Het is uitzichtloos
zegt het inzicht
Het is wat het is
zegt de liefde

Het is bespottelijk
zegt de trots
het is lichtzinnig
zegt de voorzichtigheid
Het is onmogelijk
zegt de ervaring
Het is wat het is
zegt de liefde.

Roger Verkarre.


C. Nadien.


Wanner er problemen zijn met de baby, en er is geen directe oorzaak te vinden, staan ouders machteloos. Het zou wenselijk zijn dat zij zich op professionele manier laten begeleiden om extra spanningen te vermijden. Waar het probleem ook vandaan komt, er zal geprobeerd moeten worden om er samen uit te komen. Vermits baby de grote-mensentaal nog niet beheerst, zullen beide ouders betrokken zijn bij het zoekwerk om baby's behoeften te kennen en de juiste manier te vinden om ze te vervullen. Ook het aanvaarden van eventueel anders gedroomde aspecten kunnen hier aan bod komen. Laten we niet vergeten dat baby nog in symbiose leeft met de mama, en dat de papa ook graag wil "meespelen". In de gouden gids is een rubriek voor psychologen, psychotherapeuten te vinden.

Inbakeren is een speciale manier van het kindje "inpakken" waardoor het minder prikkels opvangt en zich zo rustiger en veiliger voelt.http://www.debakermat.nl
Het helpt op een manier om structuur en vastigheid te realiseren, en zo ervaart baby dat ook.
De (zelfstandige) vroedvrouwen kunnen dat aanleren, zodat het op een goede manier gebeurt. Anders zou het kunnen gebeuren dat baby meer nadeel dan voordeel ondervindt.

Babymassage stimuleert niet alleen de bloedsomloop en het zenuwstelsel van de baby. het is ook een aangename methode om op een warme en liefdevolle manier de verbondenheid tussen ouders en baby te bevorderen. Het geeft baby het gevoel van vertrouwen en geborgenheid.
Het feit dat het een "gezinsgebeuren" kan zijn maakt het alleen maar aantrekkelijker.http://www.babymassage.be/waarom.html
Verschillende ziekenfondsen richten cursussen in voor hun leden, evenals geboortehuizen en sommige materniteiten. Je kunt ook eens informeren in een opleidingscentrum voor vroedkunde in de eigen buurt; soms is daar mogelijkheid om gratis en individueel onderricht te krijgen.

Cranio-sacrale therapie zou ook een mogelijke werkvorm kunnen zijn. 5915Het is een zachte handopleggende handelswijze waarbij de therapeut zeer lichte druk gebruikt, die de functionaliteit van het cranio-sacrale systeem optimaliseert. Het ritme van het ruggenmerg wordt door de therapeut stilgelegd ("stillpoint") en herneemt een beter ritme. Op die manier krijgt het cranio-sacrale systeem meer ruimte om opgelopen schade te herstellen. http://www.craniosacral.com (in het Engels) http://www.crasac.nl http://www.stillpoint.be

Ook hier kan muziek aangewend worden ter ondersteuning.

De baby kan ook gedragen worden op verschillende manieren. De draagdoeken zijn meer en meer zichtbaar in het straatbeeld.

Mama moet ook een beetje voor zichzelf zorgen tijdens het ontzwangeringsproces: mentaal: het zich realiseren en aanvaarden dat de baby niet meer in de buik zit, en ook de veranderende relaties; maar ook fysiek: buikspieroefeningen die haar weer een strakke look verschaffen, bekkenbodemspieroefeningen die haar voor incontinentie moeten behoeden. Deze zaken zijn mee belangrijk voor haar zelfbeeld en zelfvertrouwen. Een mama met een goed zelfbeeld en zelfvertrouwen kan makkelijker omgaan met de baby. Ook de praktische beslommeringen zullen tijd, organisatie en energie vergen om in een leefbaar patroon verwerkt te worden. Hiervoor kan men een beroep doen op kraamhulp/kraamzorg. Dit kan aan elk gezin, die dit wenst, geboden worden. De taken, de duur en de uren per week worden bepaald in samenspraak tussen het gezin en de verstrekkende instelling. De prijs wordt berekend aan de hand van het inkomen.


Geboorte

Men zal een nieuw album openen,
de uren van het prachtig raadsel vergaren,
ontroering als zilverdraad pletten
in het papier, naam geven
en het evenwicht in de chaos vinden.

De weg is nog niet moe.
Alles behoort de verwondering toe:
de olijke geeuw, de schreeuw
die de nachtrust opschrikt, het genot
dat in vuistjes opgesloten zit.

Op de lippen van het kind
liggen de woorden ongebruikt te slapen
en ontkennen het vergrijp
van het beschrijven der sterfelijkheid.

 Eddy van Vliet, "Gigantische
dagen", 1978-2001

Bijlage: Bibliografie

" De oorsprong der soorten" Charles Darwin, ingeleid en bewerkt door R. E. Leakey. 1979. ISBN 90 210 0170 5.

"De competente foetus en baby: op weg naar hechting" Rien Verdult in een artikel in VLOV, jaargang 10, nummer 1, februari 2004. Kijk voor meer: www.stroeckenverdult.be

"De mythe van de gelukkige kindertijd" Gaby Stroecken en Rien Verdult. ISBN 90 441 1933 8.

"Wat een ongeboren baby in de buik ervaart" Elisabeth Bürkler. ISBN 90 438 0856 3.

"De psychologie van de vrijheid" Robert Hartzema. ISBN 90 635 0092 0.

"Afgestaan" Nancy Verrier. ISBN 90 263 1741 7

"Het miskende kind in onszelf" Gaby Stroecken. ISBN 90 334 3156 4

"De herontdekking van het ware zelf" Ingeborg Bosch. ISBN 90 204 0005 3

"Anders bekeken" Robert de Klerk en Marianne Langemeijer. ISBN 90 215 4375 3

Niet gepubliceerde cursus vroedkunde derde jaar KATHO

"Kleuren ontcijferd" Dorothye Parker. ISBN 90 5764 222 0

"Reflexologie" Chris Mc Laughlin en Nicola Hall. ISBN 90 5764 276 X

"Babymassage" Julia Woodfield. ISBN 90 6038 429 6

"Inbakeren brengt rust" Ria Blom. ISBN 90 901 4544 3

"De muzikale huisapotheek" Christoph Rueger ISBN 90 6131 891 2

"Groot citatenboek voor elke dag" uitgeverij Lannoo. ISBN 90 209 5246 3