4000-4999
Sites per thema:
psy0 algemeen
psy1 systemen
psy2 denken
psy3 brein
psy4 individu
psy50 diagnostiek
psy54 behandeling
psy6 optimaal
psy7 groepen
psy8 suboptimaal
psy9 optimaal

4861 Hooggevoeligheid


Hooggevoeligheid

Arlet VANROOSE


 

Proloog

 

Aanleiding

 

Waarom heb ik dit onderwerp gekozen?

 

   1. Definiëring

 

   2. Valkuilen van hooggevoeligheid (HG)

 

2.1. Algemeen

 

2.2. Specifiek

 

2.2.1. Het kind

 

2.2.2. De adolescent

 

2.2.3. De volwassene

 

2.3. Met betrekking tot partnerrelatie
 
3. Werken aan hooggevoeligheid : Zelfhulpmethodes

 

3.1. Inleiding

 

3.2. Domeinen van rust en ontspanning

 

3.2.1. Creativiteit

 

3.2.2. Kunst

 

3.2.3. Sport

 

3.2.4. Humor

 

3.2.5. Poëzie

 

3.2.6. Geloof

 

3.3. Slaap

 

3.4. Voeding

 

   4. Kansen van hooggevoeligheid (HG)

 

4.1. Algemeen

 

4.2. Specifiek

 

4.2.1. Het kind

 

4.2.2. De adolescent

 

4.2.3. De volwassene

 

4.3. Met betrekking tot de partnerrelatie
 
4.4. Kwaliteiten van hooggevoeligheid ten dienste van zorgverleners,

          leraren en werkgevers  

     

 5. Je levensweg als hooggevoelige

 

5.1. Verleden

 

5.2. Heden

 

5.3. Toekomst
 
6. Besluit
 
7. Bronnen

 

7.1. Internet

 

7.2. Boeken

        

 8. Bijlage 

 

 

 

 

 

 

 

Proloog

 

 

 

 

Voorzichtig en schichtig

 

Verscholen in een innerlijk harnas

 

Een arsenaal aan geestelijk kapitaal

 

Zich een weg banen te midden het rumoer

 

 

 

Balanceren als een koorddanser

 

Voetje voor voetje

 

Een nieuw evenwicht zoeken, telkens weer

 

Hoog in de lucht

 

En toch de aarde onder je voeten voelen

 

 

 

Dank je wel zeggen aan de “kleine dingen”

 

En ze “groots” zien

 

Een lach en een traan

 

Zoeken en balanceren, …

 

Vinden

 

Telkens opnieuw

 

 

 

 

 

Veerle Schatteman

 

 

 

 

 

 

Aanleiding

 

Waarom heb ik dit onderwerp gekozen?

 

Toevallig ben ik in aanraking gekomen met het onderwerp ‘Hooggevoeligheid’ want ik was in feite al met een ander thema begonnen. Bij het rondneuzen in een boekhandel ontdekte ik het boek van Susan Marletta-Hart ‘Voluit leven met hooggevoeligheid’. Met dit boek wist ik meteen dat dit mijn definitieve thesisonderwerp zou worden.

 

Voordien had ik wel al gehoord van hooggevoelige mensen maar ik stond er nooit bij stil. Ik wist vooral niet dat die eigenschap zo’n impact kon hebben op hun leven. Uit de lectuur rond dit thema heb ik enorm veel bijgeleerd; veel technieken die we in onze opleiding leerden, komen hier trouwens ook aan bod en dit is interessant.
Het bewust werken aan zichzelf is voor een hooggevoelige zeker van belang anders worden zijn kwaliteiten algauw zijn grootste valkuilen.
Het leren ontdekken van zijn krachten, het fundamenteel zelfvertrouwen, het optimaliseren van zijn eigen stemming, de kracht van authentieke communicatie, het constructief verwerken van frustraties, zijn eigen behoeften leren kennen, deze aspecten kwamen vooral aan bod in ons eerste jaar opleiding.

De aangeboden vaardigheden in ons 2de jaar worden ook besproken in hoofdstuk hoofdstuk 3 (zelfhulpmethodes)

 

De essentie is dat een hooggevoelig persoon kan worden wie hij werkelijk is met zijn positieve maar ook duistere kantjes. Hij moet niet iemand anders willen worden wie misschien vlotter aanvaarding of goedkeuring te beurt zal vallen. In dit verband is het beeld van de gebroken spiegel hier erg toepasselijk: Als je erin kijkt zie je vele spiegelbeelden van jezelf maar elk gebroken stukje bevat ook weer een volledig beeld.

 

En in dit beeld van jezelf moet je vertrouwen krijgen, daar komt het altijd op neer. Dat speelt ook hier bij het thema van mijn eindwerk ‘Hooggevoeligheid’. Of om het met de beginwoorden van de dichteres V. Schatteman uit haar gedicht te omschrijven: De hooggevoelige mens moet zich ontdoen van zijn ‘innerlijk harnas’ en op een intelligente manier ‘een nieuw evenwicht zoeken’ ‘midden het rumoer’ van de wereld. En dat is meer dan de moeite want hij heeft als persoon ‘een arsenaal aan geestelijk kapitaal'. 

 

 

 

 

 

1. Definiëring

 

Het begrip hooggevoeligheid (HG) is een transparante verwijzing naar zijn essentie: een hoog ontwikkelde aanleg van gevoeligheid die je voor het leven in het algemeen hebt. Het is op de eerste plaats een karaktertrek en geen ziekte. Wie hooggevoeligheid als karaktereigenschap heeft, heeft een heel gevoelig zenuwstelsel, een intense waarneming en een rijke innerlijke wereld. De rechterhersenhelft die onze gevoelskant uitmaakt, zou a.h.w. meer getraind zijn bij hoogsensitieve personen.

 

HG uit zich in een geheel van verscheiden kenmerken die daaruit (kunnen) voortspruiten:

 

-          stemmingen en emoties van anderen sterker en juister aanvoelen

-          erg geïnteresseerd en heel zorgzaam zijn 

-          veel meer subtiele details opmerken

-          sneller dan gemiddeld tekortkomingen zien

-          proactief zijn en dus altijd voor op de andere om initiatief te nemen

-          veel dromen en fantaseren

-          snel ontroerd zijn door bijvoorbeeld natuur/muziek/film

-          stilte en rust regelmatig nodig hebben

-          graag in je eigen tempo werken

-          hard en veel kunnen werken als er geen stress is

-          intens bewust zijn en de dingen van alle kanten bekijken

-          100% aandacht kunnen geven maar dit ook van de gesprekspartner verlangen

 

Veel van deze kenmerken hebben een vorm van overprikkeling tot gevolg. De binnenkomende prikkels uit de omgeving worden minder gefilterd, blijven langer bij en laten een diepere indruk na. Zo kan bijvoorbeeld de gastvrouw danig van de wijs geraken als de bel gaat of de dromende wandelaar gaan schreeuwen bij een laag overvliegende F16;  de geur van pickles kunnen plotseling de refterscène van de schooltijd oproepen met het mooie onbezorgde jeugdsentiment.

De overprikkeling kan een belasting worden en fysieke en psychisch problemen met zich mee brengen. De hoogsensitieve persoon raakt geïrriteerd, zelfs angstig en sluit zich volledig af van de buitenwereld. Met alle gevolgen voor zijn psychisch welbevinden.

 

Het lichaam van een hooggevoelige is meestal anders en kan de volgende kenmerken vertonen:

 

-          bijzonder goed zijn in verfijnde motorische bewegingen

-          ochtendmens zijn

-          meer georiënteerd op de werking van de rechterhersenhelft (minder rechtlijnig, creatiever)

-          meer geprikkeld worden door stimulerende middelen, zoals cafeïne, alcohol

-          goed zijn in ‘stilhouden’

-          gevoeliger zijn voor onzuivere lucht (dus meer hooikoorts, meer eczeem)

 

Het is logisch dat je als hooggevoelige niet al die bovengenoemde kenmerken moet manifesteren maar als de kern van HG bij jou aanwezig is, laat het zich voelen in de manier waarop je in het leven staat. Je hebt een stevige dosis intuïtie meer dan de gemiddelde mens voor de dingen en mensen die jou omringen en bezighouden. Het is een bijzonder talent van inlevingsvermogen (empathie) dat jou, als HSP (highly sensitive person), parten kan spelen in positieve en negatieve zin.
Je komt gevoelsmatig dichter bij de ander maar dat maakt je ook kwetsbaarder.
Kunst is het om evenwicht te vinden en dus vooral geen kwetsuren op te lopen door dat extra zintuig dat je hebt meegekregen van ‘moeder natuur’. Hier spelen wellicht genetische maar ook sociaalopvoedende milieufactoren een rol.
Het blijft moeilijk om de oorsprong van de hooggevoeligheid bij iemand precies aan te wijzen.

 

We kijken er verder voor uit dat we het begrip hooggevoeligheid niet laten samenvallen met overgevoeligheid want dat laatste begrip houdt enkel een ‘ziektebeeld’ in; wij zien hooggevoeligheid in ons werk expliciet als opgave en gave en behandelen dus geen ‘sensitieve syndromen’ (Pfeifer) die zich meer in de psychiatrie situeren.

 

De persoon met HG of de HSP (Highly Sensitive Person) kan zowel een introverte als een extraverte natuur zijn. Deze laatsten zouden in de minderheid zijn (30%) en ook HSS (high sensation seekers) genoemd worden omdat ze onrustige zoekers zijn.
In het algemeen kan je zeggen dat de HSP meer dan gemiddeld gevoelig is voor prikkels van buitenaf maar de introverte zal structuur nastreven hoewel dit vaak moeilijk valt, terwijl de extraverte HSP uitdaging blijft zoeken maar daardoor overbelast raakt. Hij is a.h.w. slachtoffer van zijn te grote openheid en raakt uitgeput.

 

Vaak gaat dit alles ook gepaard met de belastende kenmerken van relatieve verlegenheid, beperkt zelfvertrouwen, perfectionisme.  Verlegenheid is een voorbijgaande gemoedstoestand en mag niet verward worden met de karaktereigenschap van hoogsensitiviteit. Stress, stemmingswisselingen en depressieve gevoelens liggen al gauw op de loer als de hooggevoelige op een muur van onbegrip botst.

 

Elaine N. Aron, Amerikaanse psychotherapeute, bedacht de naam voor dit volgens haar veel voorkomend fenomeen (20% van de mensen denkt zij). Zij bestempelt zichzelf ook als hooggevoelig en specialiseerde zich in de zogenaamde ‘Highly Sensitive Person; ze publiceerde volgende werken over dit thema:

 

-          ‘Hoogsensitieve personen - Hoe blijf je overeind als de wereld je overweldigt?’

-          ‘Hoogsensitieve personen in de liefde - Hoe ga je om met relaties als de wereld je overweldigt?’

-          ‘Het Hoogsensitieve Kind - Hoe help je kinderen op te groeien in een wereld die hen overweldigt’

-          ‘Hoogsensitieve personen – Werkboek’

 

 

Met Aron erkent ook Samuel Pfeifer, Zwitsers psychotherapeut dat mensen met een hoge gevoeligheid een speciale groep vormen. Hij benadrukt dat je het als een gave moet beschouwen en niet als een stoornis, wat meteen de leidraad van ons werk wordt. Zijn boek draagt de titel ‘Hooggevoelige mensen. Leven tussen gave en kwetsbaarheid” . Die ondertitel weerspiegelt meteen zijn positieve visie op het verschijnsel HG. Hij legt de link met kunstenaars zoals de schilder van Gogh, de dichters Rilke en Nouwen. Ook in Nederland is hooggevoeligheid inmiddels een bekend fenomeen, waarover in de populaire bladen met enige regelmaat geschreven wordt (o.a. in vrouwenmagazine Eva). Daarnaast heb je nog de boeken van S. Hart waarnaar ik in de inleiding verwees: ‘Leven met Hooggevoeligheid’ en ‘Voluit leven met hooggevoeligheid’ waarvan dat laatste meer een doeboek is.

 

Zoals blijkt uit bovenstaande definiëring bekijken wij HG dus niet als een psychiatrische stoornis maar wel als een bijzondere aanleg die weliswaar geest en lichaam vaak op de proef stelt en aan de persoonlijke energie kan vreten. M.a.w. je moet er een beetje werk van maken zonder dat het obsessief wordt. Zo wordt hooggevoeligheid tot een kwaliteit.

 

In ons eindwerk gaan we dieper in op de valkuilen en kansen van het fenomeen HG (resp. hoofdstuk 2 en hoofdstuk 4). Bewust knopen we daar meteen creatieve, sportieve en alternatieve zelfhulpmethodes aan vast (hoofdstuk 3). In hoofdstuk 5 proberen we als een vorm van synthese een zinvolle levensweg uit te tekenen voor een HSP anno 2008 via een persoonlijke interpretatie.

 


 

2. Valkuilen van hooggevoeligheid (HG)

 

2.1. Algemeen

 

Al de genoemde eigenschappen in het vorige hoofdstuk kunnen snel een valkuil worden omdat je ze als hooggevoelige veel sterker beleeft.
Je hebt een sterk ontwikkeld inlevingsvermogen en daardoor ben je ook vaak bang anderen te kwetsen. Om die reden zeg je niet vaak “nee” en heb je moeite met assertief zijn. Bovendien kan je zo opgaan in de emoties van de ander dat je geen onderscheid meer maakt met die van jezelf wat tot nare gevolgen kan leiden bijv. bij depressiviteit van de partner kan de kwaal ook jou treffen (zie ook verder).

 

De grootste valkuil is steeds dat je te veel 'geeft' en te weinig leert ontvangen door niet op een assertieve manier voor jezelf op te komen. De grootste blokkade voor een HSP is misschien wel dat wanneer je voor jezelf opkomt, niet iedereen jou meer aardig vindt en dat is voor een HSP doorgaans erg pijnlijk om te ervaren. Dit voelt nl. als een afwijzing aan of als 'in de steek gelaten worden', maar dat is wel een fase waar je als HSP doorheen moet.

 

Zodra je leert dat je wel degelijk niet alleen grenzen mag stellen maar ook mag aangeven wat je wenst of verlangt, zul je merken dat mensen beter weten wat ze aan je hebben en dat wordt uiteindelijk meer gewaardeerd. Als je je steeds maar – al of niet uit frustratie - aanpast aan anderen veroorzaak je daarna soms onbewust conflicten. Dan lijkt het net alsof je met je hooggevoeligheid alleen maar het tegenovergestelde creëert van harmonie.

 

Het perfectionistisch gedrag kan soms te ver gaan en leiden tot burn-out. Daar zijn vaak kinderen slachtoffer van tot ver in de puberteit. Het zorgzame kan zich dan weer uiten in een vorm van overbezorgdheid, zich zodanig verantwoordelijk voelen voor de andere en zo jezelf en je eigen behoeftenachteruit duwen. Ook hier steken vaak onterechte schuldgevoelens de kop op waarvan de hooggevoelige persoon echt kan afzien.

 

Omdat je als hooggevoelige een ‘binnenvetter’ bent, is het gevaar reëel dat je in een onbegrepen situatie volledig dichtklapt en zo in een vicieuze cirkel terecht komt. De medemens is zo vlot en assertief dat hij jou volledig overmant. Naar ons gevoel voelen vrouwen zich het vaakst bedreigd door vrouwen en minder door mannen.
 

Hoewel bepaalde literatuur vermeldt dat HG evenveel bij mannen als bij vrouwen voorkomt, zouden vrouwen zich makkelijker outen omdat hen in onze maatschappij meer toegestaan wordt dat ze met gevoelens naar buiten komen.

 

Als HSP moet je elke vorm van overstimulatie, elke extra overprikkeling mijden. Dit kan zowel gaan om een te opdringerige communicatiepartner als om een overdaad aan activiteiten (multitasking) wat aanvankelijk wel lukt maar zich op de lange duur gaat wreken. Ook hier zijn vrouwen vandaag de dag een sneller slachtoffer gezien de moderne situatie van de werkende vrouw gecombineerd met het moederschap. Anderzijds mag de HSP ook niet zonder input en structuur zitten want dan loert algauw ‘het zwarte gat’ om de hoek. Soms is de situatie van de hooggevoelige dus wat paradoxaal.

 

Algemeen kun je stellen dat je als hooggevoelige een soort bewuste equilibrist bent en dat vermoeit op den duur; je hoge graad van bewustheid en intensiteit laat je nooit met rust. Je binnenkant moet je in evenwicht krijgen met je buitenkant om goed in je vel te zitten, en dat laatste is a.h.w. de ultieme definitie van gelukkig zijn.

 

Aansluitend bij bovenstaande uiteenzetting sommen we enkele tips op om in sociale situaties met overprikkeling om te leren gaan:

 

-          WEET dat overprikkeling niet noodzakelijkerwijs angst is

-        GEBRUIK je vaardigheden om de prikkeling te verminderen

-          ZOEK andere hooggevoeligen op om een persoonlijk gesprekje mee te voeren
-          DURF ook eens een ogenblik alleen te zitten want zo krijg je soms spontaan aardig gezelschap en dat streelt je ego  
-          SPEEL eens een passief groepslid, dat vermoeit veel minder dan altijd pro-actief te moeten zijn

-          PROBEER van het groepsgebeuren ( een feest, een huldiging, een vergadering) te leren/genieten vanuit je rustige zelf en denk niet altijd dat je verplichtingen  hebt naar de groep.

 

We willen de valkuil van medische aanpak apart aansnijden omdat dat ook o.a. door Aron uitvoerig aangekaart wordt. Als je je als HSP richt tot artsen, hoop je uiteraard dat ze je begrijpen en juist inschatten. D.w.z. enerzijds je hooggevoeligheid niet gaan verwarren met verlegenheid maar anderzijds ook niet overdrijven met medicatie m.b. kalmeringspillen.

 

Een korte kuur met kalmeringspillen kan misschien je acute depressieve gevoelens (door uitputting bijv.), slapeloosheid of eetproblemen verhelpen maar verder blijft het vooral zaak van je persoonlijkheid proberen te versterken met ev. vitaminen/mineralen (magnesium werkt tegen stress) of een reeks van mentale/fysieke oefeningen. In het beste geval leer je deze laatste goed aan (bij therapeut of kinesist bijv.) en kun je er zelf naar grijpen als de nood het hoogst is.
Medicatie werkt op de lange duur altijd verslavend en dat willen we liever niet. Hier gaan we niet speciefieker op in omdat dit een invalshoek is voor een andere thesis, denken wij.

 

2.2. Specifiek

 

2.2.1. Het kind

 

Aron stelt dat HG een aangeboren karaktereigenschap is die zich zowel in een rationalistische omgeving als in een emotionele familie voordoet. Pfeifer zoekt op zijn beurt meer naar oorzaken van hoogsensitiviteit in het opvoedend milieu. Een andere actuele visie stelt dat het kind vrucht is van erfelijke factoren en omgevingsfactoren samen en dat beide factoren in wezen erg vervlochten zijn. Zo de moeder, zo het kind in zekere zin. En dit gaat beslist op als er een goede hechting tussen ouder en kind heeft plaatsgevonden in de eerste jaren.

 

Als er daarentegen in de jeugd veel verstorende ervaringen optreden zonder die hechte band, dan kunnen ernstige problemen opduiken.

Ook kunnen treffende gelijkenissen wat vervagen vanaf de puberteit, de periode waarin het kind a.h.w. ‘vervelt’. Opvoeding is voor een deel bewust positieve waarden en normen meegeven maar voor een nog groter deel de meest uiteenlopende attitudes (vaak via taalgebruik) op een onbewuste manier leven geven via je kind.

 

‘Woorden wekken maar voorbeelden strekken’, zegt het spreekwoord. Als ouder stel je op jouw  beurt ook gelijkenissen en verschillen vast met je eigen kinderen. En hooggevoeligheid laat zich bijgevolg ook doorgeven als gave en opgave. Je ene kind zal wel je ouderleed diep aanvoelen, terwijl je ander kind daar vrolijk overheen fietst. Datzelfde hoogsensitieve kind zal dus ook het meest treuren als er zich een familietrauma voordoet. Het niet hooggevoelige kind is op dat moment beter af want het is een betere overlever. En toch heeft het HSK (highly sensitive kid) ook een voordeel, het komt dichter bij zijn ouders of voelt zaken aan die voor latere job of relaties positief aangewend kunnen worden voor een rijkere omgang.

 

Aron stelt de opvoeding in een erg kritisch daglicht en daarin willen we haar niet volledig volgen. Wij appreciëren dat ouders de ultieme uitdaging aangaan om een menselijk wezen groot te brengen en dit gebeurt uiteraard met vallen en opstaan. Als ze het hooggevoelige kind laten opgroeien met een gevoel van veiligheid, kan het HSK redelijk goed met overstimulatie omgaan. Uiteindelijk leert het voor zichzelf te doen wat de goede verzorger voor hem/haar heeft gedaan.

 

De taak van opvoeder is heel belangrijk maar de moderne maatschappij maakt het hem ook niet bepaald gemakkelijk. Zo kan hij op een bepaald moment beseffen dat zijn kind aanleg heeft tot hooggevoeligheid en dan moet de opvoeder/ouder het in de juiste richting sturen. Ouders die hun hoog sensitieve kinderen begrijpen, ontwikkelen een stap-voor stapstrategie. Zo leren ze stap voor stap succesvol omgaan met nieuwe situaties. Voor een HSP zijn nieuwe situaties vaak te stimulerend omdat ze onbekend zijn.

 

Verder moet je er met het hooggevoelige kind voor uitkijken dat het geen overvolle agenda krijgt. De ouders moeten het kind ertegen beschermen door rust en vooral routine te blijven inbouwen. Aan dat laatste is in onze tijd overvol van impulsen vaak wat gebrek waardoor een kind gestresseerd kan raken.

 

Een HSK krijgt al zoveel prikkels en uitdagingen op school dat het thuis moet kunnen ‘afkicken’ en liefst terugvallen op een zeker schema. Het gebrek daaraan zorgt anno 2008 vaak voor problemen, niet in het minst bij kinderen met hooggevoeligheid. Als zij thuis wat lastig zijn, moet je het als ouder kunnen relativeren, zeker als ze daarbuiten op school wel goed functioneren. Ze kunnen niet overal altijd 100% perfect zijn. En dat mag je beslist ook niet eisen. Anders maken we onze kinderen ziek.

 

 

2.2.2. De adolescent

 

De puber/adolescent is op zich een en al onrust en dus per definitie een gemakkelijke prooi voor HG.
Hij manifesteert vaak een gebrek aan concentratievermogen en dit is in feite een vorm van afleiding door een teveel aan uitwendige prikkels. De neiging bestaat ook bij de hooggevoelige puber dat hij contacten uit de weg gaat omdat ze overprikkeling uitlokken.
 
B. Strauch, wetenschapsjournaliste van de New York Times stelt in haar boek ‘Why do they act so weird?’ dat de complexe attitude van pubers veroorzaakt wordt door de veranderingen in hun hersenen. Zij hebben in ieder geval heel veel werk aan de organisatie van hun emotionele leven, dat is een feit.
Ook rond de ontluiking van hun seksualiteit en de daarmee gepaard gaande emoties is veel te doen.

 

Pubers moeten verder ook uitkijken om geen slechte gedragspatronen op te slaan en zo later een slachtoffer van HG te worden. Zij kunnen het nog verwerken om zich a.h.w. altijd te laten overprikkelen en in ‘overdrive’ te leven. Soms geeft dat juist die bewuste ‘kick’. Als volwassene zijn diezelfde pubers dan a.h.w. geconditioneerd en willen ze altijd een soort stresssituatie oproepen om superactief te blijven. Zo leerde de puber niet om pauzes in te lassen in zijn doen en laten en dat wordt nu een ernstig gemis waarvoor hij mentaal en fysiek een hoge prijs betaalt.

 

Je moet leren stilvallen, zeker als je aanleg hebt tot HG. Zo leer je omgaan met je innerlijk leven en tekortkomingen (zoals ouder worden, beperkt inzicht hebben) aanvaarden. Dat vraagt tijd, aandacht en training.
 
De puber is ook een prooi voor eetstoornissen allerhande zoals anorexia en boulimie. Dit vloeit ten dele voort uit zijn perfectionistische aanleg maar andere gevoelsstoornissen, trauma’s, zelfbespiegelingen,… spelen hier ook nog mee. Die complexe eetstoornissen uitspitten, zou ons in het bestek van dit eindwerk te ver leiden.
 
 

2.2.3. De volwassene

 

Als je kernkwaliteiten teveel van het goede worden dan wordt het niet meer prettig voor jou en je omgeving; je kan overbezorgd of betuttelend gaan doen.

Flexibel wordt misschien wispelturig of onbetrouwbaar, actief wordt misschien rusteloos of hyperactief…

Zoek balans, leer omgaan met je innerlijke weegschaal. Niemand heeft er baat bij wanneer je al je energie weggeeft.

Door bewust te worden, door beter te snappen waarom je iets doet, kan je al een beetje afstand doen van de behoefte het zo goed te willen doen.

Als je lijdt onder perfectionisme, kan je de oorzaken van perfectionisme eens onder de loep nemen:misschien gaat het om angst om afgewezen te worden, respect voor je dierbaren/collega’s en het verlangen hen te plezieren, behoefte om de dingen die je doet gewoon goed te doen, niet half…

 

Zo moet de HSP in feite altijd grenzen stellen want anders verliest hij zichzelf en moet extreem wisselende stemmingen ondergaan die hem op den duur uitputten. Het innerlijk leven is heel sterk aanwezig bij de HSP en de ratio kan een bepaalde gevoeligheid (hetzij negatief hetzij positief) nog versterken en uit verband rukken. Zo kan je als HSP in een vicieuze cirkel terechtkomen die je levenskwaliteit wegzuigt. Je voelt je slecht, je beseft dat en daardoor voel je je nog slechter.

 

2.3.Met betrekking tot partnerrelatie

 

Omdat het vandaag de dag bepaald moeilijk is om tot een stabiele levenslange partnerrelatie te komen, onderzoeken we dat aspect even apart.

 

De HSP is iemand die fijngevoelig is, dat is duidelijk maar dit kenmerk wordt tevens zijn tere plek in de relatie. Aron wijdt daar haar tweede boek ‘Hoog Sensitieve personen in de liefde’ aan. De ondertitel luidt: ‘Hoe ga je om met relaties als de wereld je overweldigt’. De auteur denkt dat het moeilijker is als het koppel bestaat uit een HSP en een niet-HSP. Zij spreekt uit haar persoonlijke ervaring en dat maakt haar vlot geschreven werk er des te overtuigender op.

 

Er is een basisverschil wat voortdurend een conflict kan uitlokken. Er moet groei zijn naar een zekere vorm van aanvaarding om de relatie niet op de klippen te laten lopen. Anderzijds kan juist de niet-HSP-partner de hooggevoelige meetrekken over de grens om beter uit zichzelf te treden, zo denken wij. Wellicht is die niet-gevoelige partner in zijn dieptestructuur wel gevoelig maar heeft zijn opvoeding dit voor een stuk gemaskeerd. Anders zou hij misschien geen interesse gehad hebben in een hooggevoelige partner. Feit is dat de conflicten vermijden nooit gezond is en op lange termijn de relatie kan verrotten. In ieder geval moet de HSP in zijn intieme partnerrelatie zichzelf kunnen zijn en aan een positief zelfbeeld kunnen bouwen anders kan hij geen gelukkig mens worden.

 

Ter afronding geven we enkele tips die je in dit verband op LifeCoaching kunt vinden :

 

1. Neem tijd voor jezelf.

 

Hooggevoeligen hebben veel tijd voor zichzelf nodig in de relatie. Dit is logisch, omdat de dingen die je kent veilig voor je zijn en je daarmee rust voor jezelf kunt creëren.

 

2. Geef je grenzen aan.

 

Als HSP is het belangrijk dat je duidelijke grenzen stelt omdat de emmer snel overloopt;

Wanneer je bij een feest weg wilt, geef dit dan aan bij je partner.

 

3. Zeg wat je voelt.

 

Wees helder in het uitdrukken van je gevoelens. Je emoties zijn het mooiste wat je hebt maar besef tegelijkertijd dat het jouw emoties zijn. Zoek niet de schuld bij je partner want hij/zij doet wat hem/haar goed lijkt.

 

4. Ga de confrontatie aan.

 

Als iets je dwars zit is het belangrijk om de confrontatie met je partner liefdevol aan te gaan. Geef aan wat je dwars zit maar blijf benadrukken dat je er samen uit wilt komen. Dat lijkt makkelijker dan het is omdat de HSP altijd denkt dat hij dan de partner zal kwetsen en misschien verliezen.

 

5. Blijf bij het onderwerp

 

De truc bij het aangaan van de confrontatie is om te blijven bij  het onderwerp dat je hebt aangesneden. Hierdoor blijft het gesprek helder voo 

 

  

 

3. Werken aan hooggevoeligheid : Zelfhulpmethodes

 

3.1. Inleiding

 

De mens is altijd een dualiteit van lichaam en geest; zo zal hij zich ook op die twee vlakken moeten behelpen bij zijn kwellingen die hooggevoeligheid met zich mee kunnen brengen. (zie H2 Valkuilen)Veel vormen van goede zelfhulpmethodes zijn in zekere zin vormen van expressie. Uitdrukking doet goed, verschaft genot en inzicht.

 

Uiteraard moet de specifieke uitdrukkingsvorm aansluiten bij het wezen van de HSP: wie onsportief is, moet je niet bruskeren met een sportregime; wie niet muzikaal is moet je niet naar een koor sturen bijvoorbeeld. Logisch, in feite. Als er een latente affiniteit aanwezig is, kan je de HSP door stimulatie over de brug helpen en dat kan wel zijn vruchten afwerpen. Wie als kind nog in een kinderkoor zong, kan wel openbloeien als medior (jonge gepensioneerde) in een gemengd koor.

 

Zoals we al aansneden, raakt de HSP sneller dan de niet-HSP overprikkeld. Hij moet daarmee leren omgaan maar vooral proberen te achterhalen welke factoren de emmer doen overlopen. Als je de morgenstress niet goed aankan, dan bereid je best 's avonds enkele praktische dingen voor zoals tafeldekken, boekentassen klaarzetten.
 
Wat ook werkt, is een afleider. Zo kan het bijv. ontspannend werken als je ’s morgens extra tijd neemt om de krant te lezen voor je naar je job vertrekt. Je focust je minder op je plicht en je doet iets wat je graag doet. Een aanrader voor wie altijd te veel zijn best doet om zichzelf en zijn tegenspelers niet te ontgoochelen.

 

In dit hoofdstuk over de zelfhulpmethodes voor de HSP behandelen we achtereenvolgens zes verschillende domeinen van rust en ontspanning; daarna komen nog de basisaspecten slaap en voeding aan bod.

 

3.2. Domeinen van rust en ontspanning

 

Hieronder belichten we enkele aparte hobbydomeinen die rust en ontspanning kunnen brengen in het tumultueuze leven van een hooggevoelig persoon.

 

3.2.1. Creativiteit

 

Wij zijn zeer overtuigd van de kracht van creativiteit om niet in de duistere kolk van HG weggezogen te worden. Immers, als je iets creëert, dan voel je dat je iets waard bent, zowel voor jezelf  als voor de ander. Zaak is, om jezelf te overhalen ook als je in een slechte bui van neerslachtigheid bent, van creatief te zijn: je woonkamer nieuwe seizoenslook bezorgen, gedurfd snoeiwerk in de tuin aanvatten, een ‘gekke’ verrassingsdag met je vriendin uitstippelen, …

 

Iedereen heeft één of andere creatieve kant. Ouders kunnen hun hooggevoelig kind daarbij helpen; de partners kunnen mekaar iets influisteren; wie er alleen voor staat moet het liefst vooraf bewust zijn dat hij/zij er in nood spontaan kan naar grijpen. Zo is het zinvol decormateriaal  bij de hand te hebben als je van jezelf weet dat je graag knutselt. Het kan perfect jaren op zolder staan om dan op het nodige moment dienst te doen.
 

3.2.2. Kunst

 

We lezen ook in de literatuur dat de HSP vaak niet alleen over erg goede intuïtie beschikt maar eveneens vaak kunstzinnig getalenteerd is. Hij is een kunstminnaar maar kan ook zelf  muzikaal of dichterlijk talent hebben, kan schilderen of beeldhouwen, grafische of kalligrafische kwaliteiten hebben. Als dit een hobby is naast de job, is het de perfecte zelfhulpmethode, een uitlaatklep om spanningen los te laten. De hobby kan uitgroeien tot een halftime engagement maar het mag nooit een constante druk worden. De HSP is al veeleisend voor zichzelf en mag creëren en presteren maar zonder er zich echter te veel van bewust te zijn.

 

3.2.3. Sport

 

Hooggevoeligheid vraagt extra om tegengewicht en sport kan dat bieden. Het is een lichaamsactiviteit waarbij de beweging en inspanning goede ontspanning kan opwekken. De sportinspanning is van een andere orde dan de hooggevoeligheid en daardoor kan ze hulp bieden. Ook als de partner niet sportief is, moet de HSP niet nalaten toch een sportieve uitlaatklep te zoeken: dit kan een tennisbeurt met een vriend zijn maar evenzeer bepaalde boodschappen te voet afleggen, of een vast halfuurtje fietsen proberen in te plannen. Afpeigeren hoeft niet, want voor de HSP is het ideaal als het plezier brengt.

 

Dus, liever een uurtje sport en spel met de collega’s dan een uurtje alleen gaan joggen en afzien. Bovendien hoeft het niet altijd om een duur sportengagement te gaan. Lichaamsbeweging is de sleutel. Daarvoor bestaan de dag van vandaag genoeg programma’s en boeken om je te adviseren.

 

3.2.4. Humor

 

Voor elk mens geldt ‘Ken jezelf’ en ook ‘Zoek passende vrienden’. Als je van het ernstige type bent, ga je best om met een zonnig, zorgeloos type. Hooggevoeligen zijn vaakst introvert en dus meer op zichzelf. Het is bijgevolg goed dat ze met anderen samen kunnen lachen: met de kinderen meekijken naar een komisch programma ; met de partner een volks toneel bijwonen, situaties vasthouden waarvan je weet dat ze hem/haar (en de partner/kind/vriend) altijd weer aan het lachen kunnen zetten.

 

Als je in een depressieve bui bent, is het moeilijk om aan het lachen gezet te worden. Forceer het dan ev. zodat je uit die vicieuze cirkel geraakt. De extraverte types kunnen wel luid doen, maar ook zij moeten in feite oefenen om humor in hun drukte toe te laten. Voor humor moet je in feite alle spanningen los kunnen laten. En juist dat brengt lichamelijk en geestelijk een soort ‘zuivering’ teweeg. Stevig lachen vervangt een kalmeringspil.

 

3.2.5. Poëzie

 

We kennen poëzie hier een aparte plaats toe en daarom begon onze proloog ook met een mooi gedicht dat het thema gevoeligheid parafraseert. Gedichten zijn een bondige vorm van literaire communicatie; ze zijn vaak opgebouwd rond een centraal gevoel. Dat kan gaan van dood over liefde tot levensdrift en uiteraard elke gevoelsschakering daartussen.

Daarom heeft de HSP veel affiniteit met poëzie: Hij herkent zich of kan zich juist onderscheiden van de ik-figuur in het gedicht. Het werkt ook therapeutisch als een hooggevoelige zelf poëzie kan schrijven.

 

Bij het hooggevoelige kind kan je daarvoor als opvoeder de kiem helpen leggen zodat het als volwassene altijd naar pen en papier kan grijpen als het moeilijk gaat. Zo helpt de HSP niet alleen zichzelf maar ook hooggevoelige lezers die zijn gedicht onder handen krijgen. Het is bewezen dat daar waar het mondeling uiten niet lukt, wel de schrijfsessie wonderen kan doen. Dit merken leraren vaak op school na een of andere probleemsituatie. Via een geleide groepssessie ‘schrijven’ komen ze er dan samen uit.

 

3.2.6. Geloof

 

Dit facet lijkt misschien op het eerste gezicht raar als uitweg voor de problemen van hooggevoeligheid maar je kan er wel iets aan hebben. Het gaat hier niet om fanatieke uitingen van godsdienstbelevingen en rituelen maar het in groep belijden en beleven van eenzelfde godsdienst. Zo kan de vaste gewoonte van op zondagmorgen naar de mis gaan, rust bieden voor de vermoeide ziel van de HSP. Hij hoort een troostende Bijbellezing, herkent zich in een passende voorbede, of zingt mee in een mooi kerklied.  Zonder dat hij daar grote sociale verplichtingen heeft, want daarin heeft de HSP niet altijd zin. Hij kan in feite tot rust komen bij zichzelf.

 

Ook kan de religieuze gedachte ‘Er is altijd Iemand die bij je is ook al voel je je alleen of bezorgd’ wellicht houvast bieden als je dit kan geloven. Je zegt het als een soort gebed, een soort mantra. En plots krijg je weer een blij gevoel van binnen. Bijvoorbeeld na een mooie viering of gebedsdienst, na een stil gebed voor een geliefde, dood of levend. Meegenomen is ook dat je soms via je geloof rustiger kan omgaan met de dood en lijden en voor een HSP is dat interessant want hij/zij is van nature veel onrustiger.

 

3.3. Slaap

 

Daarnaast moeten we het in dit hoofdstuk met als thema ‘Werken aan HG’ logischerwijze ook even hebben over de slaap zelf:

 

Voor iedereen is een goede nachtrust van wezenlijk belang om naar lichaam en geest gezond te functioneren. Voor de HSP is dit meer dan essentieel gezien hij een meer dan gemiddelde input van prikkels krijgt en zoekt. Voor alles moet hij zijn slaap bewaken via volgende tips :

 

-          ritueel voor het slapengaan blijvend verzorgen (een rustgevend drankje, een vaste tv-afsluiter, een korte lectuur, een rustgevende douche)

 

-          werkritme afbouwen naar de late avond toe om op rustritme te geraken

 

-          geen redenen tot opwinding en spanning meer toelaten (zich bewust afschermen voor het liggen wachten op oudere kinderen die nog moeten thuiskomen)
 

-          ’s morgens meteen uit het bed als er sprake is van woelen of overprikkeling door de dagtaak (zo blijft hij/zij een goed gevoel bij het begrip ‘slaap’ bewaren)

 

-          ’s middags durven een korte break inbouwen en zelfs een diepe maar korte slaap toelaten (dan is hij ’s avonds niet oververmoeid)

 

3.4. Voeding

 

Tenslotte nemen we nog even de relatie tussen voeding en HG onder de loep:

 

Dat de voeding gezond en gevarieerd is, geldt uiteraard ook voor een hooggevoelig persoon. Op tijd eten is even belangrijk, honger is een zeer irritante prikkel, die sommige hooggevoeligen in korte tijd onuitstaanbaar kunnen maken.
 
 Bovendien is voeding altijd gelinkt aan andere aspecten zoals beweging en arbeid en heeft het een sociale functie. Je zou kunnen stellen dat eten bereiden therapeutisch kan werken voor de HSP. Voorwaarde is wel dat hij het zonder stress en frustratie moet kunnen doen. Anders werkt het contraproductief. Samen eten met een geliefd persoon is uiteraard ook altijd ontspannend en werkt dubbel helend als er een rustig gesprek aan vastgeknoopt kan worden. Het leidt de aandacht even af van de eigen gevoelens maar kan toch de gelegenheid bieden om op verhaal te komen. Misschien helpt een goed glaasje hierbij.

 

De hooggevoelige persoon die kookt, meestal de vrouw des huizes, moet uitkijken voor de valkuil van perfectionisme. Ze kan dit bijv. door vanuit de inleving in haar disgenoten toch te gaan voor een evenwichtig weekmenu waarin er voor elk wat wils is. Als ze daarvan overtuigd is, wapent ze zich meteen tegen kritiek van kind of partner. Een of andere kritische opmerking mag haar hele positieve zelfbeeld niet doen instorten. Voeding en tafelscènes zijn domeinen die gevoelig liggen. Ze keren voortdurend terug en er wordt veel energie in gestopt. Erg belangrijk is het bijgevolg dat de HSP ze goed en in zijn voordeel kan managen.

 

Vanuit het standpunt van het kind moet de opvoeder ook beseffen, dat er wel eens wat soepeler mag omgegaan worden met eetwetten als het maar verantwoord en redelijk blijft. Er mag geen conditionering ontstaan, want dat legt een fout patroon volledig vast en zorgt bovendien voor heel wat leed. Zo kan een overmatige problematisering van de ouder als het kind weigert groente te eten, alle deuren sluiten. En voor jaren krijgt het kind geen groente meer door zijn keel. Of een moeder kan telkens als haar kinderen het tuinpad oprijden van school gaan stressen, omdat ze geconditioneerd is door de slechte tafelmanieren die ze niet kan rechttrekken of relativeren.

 

Voeding is op zich heel belangrijk in een mensenleven en hooggevoeligen zijn zich daar extra bewust van. Goed is dat ze de voedingsstoffen die hun lichaam tot rust brengen, leren kennen. Met voeding die overprikkeling opwekt, moeten ze logischerwijze uitkijken, zeker ook voor het slapengaan. Op het vlak ‘een gezonde geest hoort in een gezond lichaam’ willen ze grip krijgen en wat ze eten of drinken speelt daarbij een belangrijke rol.
Aangezien ze in alles de juiste maat nastreven, willen ze het liefst ook geen overgewicht. Gevolg hiervan is dat ze eenvoud wensen in hun voeding. Als dat evenwicht lukt, voelen ze zich beter in het algemeen.

 

4. Kansen van hooggevoeligheid (HG)

 

4.1. Algemeen

 

Lang voor Aron schreef Carl Jung (1875-1961), beroemd Zwitsers psychiater, “dat indrukwekkende gebeurtenissen niet voorbijgaan zonder een spoor achter te laten op het gemoed van gevoelige mensen”. Hij zag voor het hooggevoelige mensentype een specifieke taak weggelegd als opvoeder en culturele bewaker van de gemeenschap.

 

De grootste kwaliteit van hooggevoeligheid is dat het een fijngevoelig instrument is waarmee je haarfijn kunt afstemmen op dat wat nodig is voor het herstellen van de harmonie in de wereld. Hooggevoeligheid maakt het mogelijk om je zodanig in te leven in mensen en dingen dat je op een veel dieper niveau begrip kunt krijgen van alles om je heen; je kan doordringen tot de essentie van het leven en van daaruit nieuwe verbanden zien, verbeelden en verwoorden kortom, tot uitdrukking brengen. Maar wel op jouw eigen manier. Hooggevoeligheid geeft je de mogelijkheid om veel creatiever, intuïtiever en geïnspireerder te zijn dan veel anderen.

 

Als je je eigen specifieke kwaliteiten leert zien en kunt ontdekken wat jouw eigen authentieke manier is om uitdrukking te geven aan wat er zich 'in de onderstroom' bevindt, dan wordt hooggevoeligheid een kwaliteit die ook letterlijk en figuurlijk goud waard is.

 

Door het bewust en gericht inzetten van je hooggevoeligheid wordt de wereld om jou heen menselijker, gaan anderen zich menselijker en gevoeliger gedragen, komt er meer ruimte en rust in onze hectische samenleving; je bent in staat om creatieve dingen en oplossingen te bedenken waar anderen nooit op zouden komen, je voelt en ziet dingen van te voren aankomen die waardevol kunnen zijn voor mensen en organisaties, ook begrijp je beter wat anderen nodig hebben. Dit laatste is een kwaliteit die veel HSP's gebruiken om actief te worden in de hulpverlening, maar dat kan net zo goed in een artistiek beroep.

 

Eenmaal de hooggevoelige zelf tot volle harmonische ontwikkeling is kunnen komen (met overwinning van de valkuilen (zie H2) en met de nodige zelfhulpmethodes (zie H3) is hij er vooral voor de ander. Hij kan de ongevoelige gevoeliger maken, de verwaarloosde persoon zorg en aandacht geven, kortom de wereld een beetje beter maken. En dat is de de ultieme zin van het leven: een steen verleggen in de rivier en zo de loop van de rivier veranderen.

 

4.2. Specifiek

 

4.2.1.Kind

 

Het HSK (Highly Sensitive Kid) vraagt wellicht meer aandacht dan een doorsnee kind maar zo scherpt het ook de alertheid van zijn ouders aan. Dat betekent dat die laatsten in feite door het kind betere opvoeders worden. Als ze geduld blijven oefenen en gepast reageren tenminste. Er wordt van hen verwacht dat ze het

kind in zijn eigenheid aanvaarden en groot laten worden.

En meteen kan het hooggevoelige kind zijn niet HSK-broertje/zusje corrigeren  en hun directheid, arrogantie wat temperen. Maar altijd is de voorwaarde dat de opvoeder een goed oog heeft en de hooggevoeligheid op een opbouwende manier benadert. Doelstelling van de opvoeder/ouder moet zijn: Het kenmerk hoogsensitiviteit moet het kind vooruit helpen en mag zich nooit keren tegen het kind.

 

4.2.2. Adolescent

 

We kunnen verder zetten wat bij het kind ter sprake kwam. Alleen heb je bij de opgroeiende puber met een halfvolwassen te maken die op een andere manier reageert of vaak afreageert. En dat is niet altijd makkelijk om te interpreteren of om te counteren. Hier is de gouden regel: blijven luisteren naar alle signalen zonder ze te snel met boosheid terug te ketsen. Ook al kunnen puberwoorden kwetsen. Probeer de uitgestuurde tekens juist te begrijpen en knoop een gesprekje aan op het gepaste moment. Best alleen met de hooggevoelige puber en zonder pottenkijkers. Hij/zij zal veel meer op z’n gemak zijn en ook voor de opvoeder/ouder is het een voordeel om resultaat te boeken.

 

Eenmaal je de adolescent mee hebt, krijg je er veel van terug. Er groeit vertrouwen en je kan hem/haar tot veel aanzetten. Dat merken leraren het best die met die leeftijdsgroepen moeten werken. Uiteindelijk zijn hooggevoelige adolescenten vaak knappe mensen die verstandig uit de hoek kunnen komen en bovendien veel werk kunnen verzetten. Onder hooggevoelige jonge mensen zitten ook veel idealisten, die zich vrijwillig voor jeugdwerk, sociaal werk, fair trade inzetten. Je kan er op rekenen als ze in hun talent aangesproken worden. Als ze zelf doorhebben, dat ze als vol, bijna volwassen, genomen worden, zijn ze gelukkig.

 

4.2.3. Volwassene

 

Het individuatieproces betekent dat je als mens je innerlijke stem hoort ondanks het lawaai van binnen en om je heen. Het vereist een enorme sensitiviteit en intuïtie om te kunnen weten wanneer je aan de juiste vraag op de juiste manier werkt. Als HSP ben je hiervoor uitgerust zoals een zeiljacht is gebouwd om de wind te vangen, zegt Aron. Dat betekent volgens ons ook weer niet dat hooggevoeligen geen foute keuzes kunnen maken. De relatie tussen iemands roeping en zijn/haar betaalde baan kunnen behoorlijk divers zijn en bovendien veranderen in de loop van het leven. Vandaag de dag leeft het idee dat er voor iedereen een passende baan is. Een van de grootste zegeningen van het leven is je bezig te mogen houden met werk dat goed voelt en er nog voor betaald worden ook.

 

De HSP is niet sterk geneigd om zelf te emanciperen. Hij/zij doet vooral graag anderen een plezier en luistert altijd naar de behoefde van de ander. Zoals we al zeiden heb je introverte en extravert HSP’s  en elk type draagt iets bij aan deze wereld dat van evenveel belang is. Ook Carl Jung was zich sterk bewust van het westerse vooroordeel tegen de introverte mens. Hij onderstreepte het belang van introverte mensen met volgende woorden:

 

 

“Zij zijn het levende bewijs dat deze rijke en gevarieerde wereld met zijn overvloedige en bedwelmende leven zich niet slechts buiten ons afspeelt, maar ook van binnen bestaat.(…) Hun leven leert ons meer dan hun woorden. (…) Hun leven leert ons de andere kant, het innerlijke leven waar onze beschaving zo pijnlijk veel behoefte aan heeft.”

 

4.3. M.b.t. de partnerrelatie

 

Als de HSP de nodige zelfkennis en ondernemingszin heeft, kan hij best tot zijn recht komen in zijn partnerrelatie. Het gaat bij niemand vanzelf, daarover moet de hooggevoelige zich geen illusies maken. Maar als er vele kleine momenten van ‘goed gevoel tesamen’ zijn, dan kan hij/zij best tevreden zijn, denken wij. Misschien mislukken vandaag de dag zo veel relaties omdat de partners te veeleisend en onrealistisch zijn.

 

4.4. Kwaliteiten van hooggevoeligheid ten dienste van zorgverleners, leraren en werkgevers        

 

Ter aanvulling zetten we hier nog een aantal tips voor mensen die met hoog sensitieve mensen werken :
 
        -      ze zijn plichtsgetrouw, loyaal,ideale medewerkers (maar moeten uitkijken voor perfectionisme en onderdanigheid)

 

-          ze houden van creatieve opdrachten (maar je mag ze er niet mee in verlegenheid brengen)

 

-          ze vangen subtiliteiten op (maar komen daardoor soms wat gespannener over)

 

-          ze voelen ongezonde situaties als eerste aan (en in de loop der tijd krijgen anderen daar ook last van)

 

-          ze creëren zelf rust (maar raken gestresseerd door haast en ongeduld)

 

  

 

 

 

5. Je levensweg

 

 

5.1. Verleden

 

Als hoogsensitieve persoon heb je er geen belang bij om bij het verleden stil te staan. Alle stof die reden geeft tot zorgen maken, schuldgevoelens opwekken, vermijd je best. Enkel als je je kan laven aan warme herinneringen die je in het nu-moment weer laten genieten, doet een terugblik wel goed.
Je bent je er bewust van dat je spanningen en stress niet telkens moet oproepen.

 

Uiteraard moet je met jezelf en je omgeving in het reine zijn over het verleden. Er mogen geen trauma’s blijven hangen. Je moet doelbewust veel van je verleden in een nieuw kader plaatsen. Je ouders, leraren, vrienden en collega's hebben je waarschijnlijk niet goed begrepen.
 
 Maar stel in dit verband geen onmogelijke eisen aan jezelf. Zo kan je bijv. met vragen zitten over de homofiele geaardheid van een kind en gaan graven in jezelf. Als dat gebeurd is en ev. uitgepraat met de partner of een vriend moet je vrede nemen met de realiteit. Pas dan kan je weer gelukkig worden en daarvan wordt je medemens ook beter.

 

5.2. Heden

 

Het is duidelijk dat dit de meest aanwezige tijdscategorie is. Zelfkennis komt hier goed van pas, jij moet het nl. met je soms leuke, soms lastige eigenschap van hooggevoeligheid in het actuele nu-moment redden. Weet waar je behoefte aan hebt en waar je grenzen liggen.
 
 
Als je boft heb je een begrijpende omgeving die je ondersteunt en vooruithelpt over je begrenzing heen.
 
Jij bent sowieso de belangrijkste persoon, jij moet het waarmaken in je eigen leven in samenspel met anderen, tot ieders voldoening. Jij blijft de hoofdpersoon in je eigen leven met vallen en opstaan en je mag je nooit wentelen in een slachtofferrol. Daarmee is niemand gebaat. Op die manier kan je geen volwassen leven opbouwen met anderen.

 

 

5.3. Toekomst

 

Wij denken dat de HSP (het hoogsensitieve kind of de man of vrouw) misschien nog meer dan iemand anders vast hangt aan zijn project, zijn toekomstperspectief. Dat is immers zijn houvast en dat biedt structuur voor zijn werk. Want uitdaging heeft hij wel nodig, hij is niet vies van aanpakken. Trouwens, ieder mens kijkt graag vooruit, maar zeker wie qua persoonlijkheidstructuur gevoeliger is.

 

De hooggevoelige persoon heeft dus wel degelijk toekomst. Als hij omringd wordt door de juiste personen dan is zijn kenmerk enkel een sleutel tot ontdekking van de wereld in z’n totaliteit en van z’n geliefden in het bijzonder. Natuurlijk is die voorwaarde van cruciaal belang.

 De HSP kan zelfs ingezet worden naast rationele, meer technische mensen die zijn sterke intuïtie nodig hebben om een besluit te kunnen nemen. Denk maar aan het directiecomité dat bij een cruciale financiële transactie maar al te graag ook de raad inwint van de intuïtieve beursspecialist die goed aanvoelt hoe de zaken evolueren maar ze daarom niet van naaldje tot draadje kan uitleggen. En dat hoeft niet altijd. Zijn inbreng is een verrijking en dat is wat telt.
 
 

 

6. Besluit

 

Ik ben aan het eindpunt van mijn studie gekomen en het was zinvol. Vooreerst heb ik mij kunnen informeren over een onderwerp dat mij aansprak. Daarenboven heb ik mijn onderwerp getoetst aan een reëel psychotherapeutisch fenomeen dat vrij recent in de kijker staat. Verder heb ik vooral ook veel nagedacht en mijn gedachten rond dit thema geordend via deze schrijfopdracht. Op een bijna therapeutische wijze heb ik eigen ervaring proberen in te brengen. 

 

Uiteraard zit ik nu met nog meer vragen dan bij de aanvang van mijn werk. Graag wil ik nog enkele vragen aan de lezer voorschotelen. Immers, hoe meer je weet, hoe meer vragen je hebt :

 

-          Is hooggevoeligheid een ‘modeziekte’ (zoals psycholoog Bram Bakker stelt)?

 

-          Is er nu meer hoogsensitiviteit of wordt er meer over gesproken?

 

-          Heeft de opkomst van HG te maken met onze ‘vaderloze’ maatschappij?

 

-          Leiden actuele maatschappelijke ingrijpende gegevens tot overprikkeling en hooggevoeligheid:  uit-werken-gaande-vrouw; impact van de nieuwe elektronische technologieën?

 

-          Kan er een beter evenwicht verstand-gevoel verkregen worden als we weer meer ‘harde’ thema’s inlassen: discipline, gezag, orde, stiptheid?

 

-          Is legerdienst in dit verband nuttig? Een ouderwetse kampperiode met jeugd- of andere vereniging?

 

Je ziet, beste lezer, dat dit einde open is.
 
Ik ben heel wat wijzer geworden i.v.m. het aspect ‘Hooggevoeligheid, opgave en gave’. De moeilijkste opgave voor een hooggevoelige lijkt mij misschien wel om te leren bepalen hoezeer je jezelf moet beschermen of in hoeverre je jezelf voorzichtig vooruit moet dwingen.

 

Het belangrijkste inzicht dat ik doorheen deze studie opgedaan heb is dat ik hoogsensitiviteit zie als kwaliteit en niet als een probleem. Tenminste als het tijdens de opvoeding in goeie banen geleid wordt.

 

  

7. Bronnen

 

7.1. Internet

 

www.deslegte.com

www.symbolicbooks.be

www.hooggevoelig.nl

www.hsp3.jouwpagina.nl

www.Fonteine.com

www.de-praktijk.org

http://users.telenet.be/HSP2/hsp_2.htm

http://www.gevoeligheidalskracht.nl/hooggevoeligheid.htm

http://www.bas-info.org/hsponline/hsptest.htm

www.orchidoflife.nl

www.hspvlaanderen.be

 

7.2. Boeken

 

Hoogsensitieve personen - Hoe blijf je overeind als de wereld je overweldigt?, Elaine N. Aron

 

Voluit leven met hooggevoeligheid, Susan Marletta-Hart

 

 

 

8. Bijlage

 

 

 

 

Test voor HSP /Hooggevoeligheid

 

Wil je weten of je hooggevoelig bent?

Doe hier de test:



 

 

 

Wat is hooggevoeligheid?
 

Veel mensen hebben dagelijks te maken met de problemen van verhoogde gevoeligheid . Volgens de schrijfster van het boek "Hoog Sensitieve Personen", Elaine N. Aron, zijn er een paar aanwijzingen waarmee je kunt nagaan of je kenmerken van een HSP (Highly Sensitive Person) hebt:

 

- Ik ben me bewust van subtiele signalen in mijn omgeving.

 

- Ik word beïnvloed door de stemmingen van anderen.

 

- Ik ben nogal gevoelig voor pijn.

                                     

- Tijdens drukke dagen merk ik dat ik behoefte heb om me terug te trekken in mijn bed of een donkere kamer (of een andere plek waar ik alleen kan zijn).

 

- Ik ben bijzonder gevoelig voor de effecten van cafeïne.

 

- Ik raak gemakkelijk overvoerd door dingen als fel licht, sterke geuren, grove weefsels of harde sirenes.

 

- Ik heb een rijke en complexe innerlijke belevingswereld.

 

- Ik voel me niet op mijn gemak bij harde geluiden.

 

- Ik kan diep geroerd raken door kunst of muziek.

 

- Ik ben consciëntieus.

 

- Ik schrik gemakkelijk.

 

- Ik voel me opgejaagd als ik veel moeite moet doen in korte tijd.

 

- Als mensen zich in een fysieke omgeving niet prettig voelen, weet ik meestal wat er moet gebeuren om dat te veranderen (bijv. door het licht te dimmen of het meubilair te verplaatsen).

 

- Ik raak geïrriteerd als mensen proberen me te veel dingen tegelijk te laten doen.

 

- Ik doe erg mijn best om te voorkomen dat ik fouten maak of dingen vergeet.

 

- Ik kijk uit principe niet naar gewelddadige films of tv-shows.

 

- Ik voel me ongemakkelijk als er veel om me heen gebeurt.

 

- Als ik erge honger heb, heeft dat een sterke invloed op mijn concentratievermogen of mijn humeur.

 

- Veranderingen in mijn leven brengen me van mijn stuk.

 

- Ik heb een neus voor delicate geuren, smaken, geluiden en kunstwerken en geniet daarvan.

 

- Het vermijden van situaties die mij van streek maken of overbelasten, heeft bij mij hoge prioriteit.

 

- Als ik met iemand moet wedijveren of op mijn vingers word gekeken, word ik zo nerveus of gespannen dat mijn prestaties veel minder zijn dan gewoonlijk.

 

- Als kind werd ik door mijn ouders of leraren gevoelig of verlegen gevonden.