5000-5399
Sites per thema:
psy0 algemeen
psy1 systemen
psy2 denken
psy3 brein
psy4 individu
psy50 diagnostiek
psy54 behandeling
psy6 optimaal
psy7 groepen
psy8 suboptimaal
psy9 optimaal

5014 Modus 1: Positief


Fundamenteel zelfvertrouwen


De belangrijkste positieve functie in modus 1 is ongetwijfeld het fundamenteel zelfvertrouwen (FZV), dat in Freuds psychoanalyse primair narcisme wordt genoemd. Dit FZV is de basiskracht van elke vorm van menselijk functioneren die afwijkt van de vroegere gedragingen en gewoontes.

FZV wordt gedefinieerd als het geloof dat men alles aankan, uiteraard die zaken die voor jezelf belangrijk zijn, dus niet dat men alles kan. Voorwaarden zijn wel dat (1) men lang genoeg volhoudt, en (2) uit de onvermijdelijke mislukkingen de nodige constructieve lessen trekt, d.w.z. hints over hoe men het de volgende keer beter kan doen. Ook deze beide eigenschappen behoren dus tot het FZV, zonder dewelke het een na├»eve illusie zou zijn.

Ontstaan

FZV ontstaat uit een samenspel van meerdere factoren, zowel instinctief (het omgekeerde van het angstnivo), als leerproces, en een stuk psychologisch, zowel opvoedkundig als psychoanagogisch. Het kan dus ook op latere leeftijd bijgebracht worden.

Dysfuncties

Vroeg in het leven.

Een sterk gebrek aan FZV leidt tot psychosen, hetgeen nog bevorderd wordt als de verbeeldingskracht te hoog is, bv door een te hoge neurotransmitterproductie in de hersenschors. een matig gebrek (of een te hoog angstnivo) leidt tot neurosen. Daarbij heeft men voldoende FZV om de werkelijkheid aan te pakken, maar zijn er toch gebieden die ontoegankelijk zijn.

Later in het leven.

Een acuut gebrek aan FZV leidt tot (vitale) depressies. Typisch in de MMPI-test bij een endogene depressie is de extreem lage schaal 7 in de NPV, de schaal van FZV.

Een halfchronisch gebrek van FZV, vooral als gevolg van een opvallende en niet overgaande vermoeidheid (bv door recente of zelfs soms jaren oude klierkoorts, mononucleose, die soms ongemerkt optreedt. maar kan opgespoord worden in het bloed door een te hoge aanwezigheid van antilichamen tegen het Epstein-Barrvirus (EBV). Ook CVS (chronisch vermoeidheidssyndroom) gaat gepaard , naast zijn vermoeidheid, met depressiviteit. Antidepressiva zijn overigens de beste medicamenten bij CVS. Ze pakken misschien de "oorzaak" niet aan, maar verbreken wel de vicieuze cirkel.

Een teveel aan FZV kan leiden tot psychopathie, of tot een chronisch hypomaan karakter. Het is ook een kenmerk van hoge intelligentie. Veel FZV is een virtueuze cirkel: wie veel FZV heeft, durft meer, doet meer ervaringen op, en verwerft daardoor meer inzichten, wat zijn intelligentie bevordert.

Verbeeldingskracht


Een tweede modus-1-functie is de verbeeldingskracht, die toelaat zich de werkelijkheid anders voor te stellen dan zij objectief is. Bv. Fantastische, schier krankzinnige verbeelding, het leggen van ongebruikelijke associaties. Dit kan werken als inspiratie voor bepaalde kunstvormen (muzikaal, visueel, abstracte kunsten), maar ook bij humor.