5400-5999
Sites per thema:
psy0 algemeen
psy1 systemen
psy2 denken
psy3 brein
psy4 individu
psy50 diagnostiek
psy54 behandeling
psy6 optimaal
psy7 groepen
psy8 suboptimaal
psy9 optimaal

5520 Nivo 2: Rolpatroon


Het tweede nivo van anagogische interventie, na het individuele en symptomatische, is het interactieve, d.w.z. dit van de rolpatronen. Vele "symptomen" zijn inderdaad maar te begrijpen vanuit deze interactie, hetzij direct als "signaal", hetzij als onhandige poging tot compensatie voor de falende zelfrealisatie.

Dit nivo wordt ook soms genoemd "systeemnivo", "gezinsnivo", "familienivo", "communicatienivo" met de bijpassende therapievormen.

Psychisch

Er zijn in de voorbije decennia enkele vruchtbare interventiemethodes ontwikkeld voor verwrongen gezinssituaties in verleden en heden. Belangrijke begrippen werden ontwikkeld zoals symptoomdrager. parentificatie, assertiviteit.

Uitgangspunt is dat, zowel in verleden als in heden, het objectief gedrag en de subjectieve beleving van een mens niet goed begrepen kan worden buiten zijn levenscontext, waarmee elke persoon voortdurend in interactie is. Elk groeiproces van een individu kan slechts optreden als de interacties met die omgeving veranderen. Sommige therapeuten betrekken dan ook zoveel mogelijk gezinsleden in het proces.

In de integratieve psychologie en psychoanagogie tracht men enkele valkuilen te vermijden:
• het verklaren van vroegere levenservaringen, al dan niet traumatiserend, door een ongunstige interactie met ouders en andere significante gezinsleden mag niet leiden tot een projectie van de "schuld" op deze personen, en het onderschatten van de eigen verantwoordelijkheid voor het persisteren van deze problematiek, en mogelijkheden er iets aan te doen
• bij het zoeken en herbeleven van trauma's mag men zich niet blindstaren op de herkenbare negatieve dingen die gebeurd zijn, maar ook op de veel moeilijker herkenbare positieve zaken die níét gebeurd zijn, de zogenaamde anarkema's, die vaak een veel grotere invloed kunnen gehad hebben op de huidige persoonlijkheid en het suboptimaal functioneren ervan, zoals bv ouders die er niet voor gezorgd hebben dat hun kind voldoende fundamenteel zelfvertrouwen ontwikkelde, ouders die door hun relationele moeilijkheden niet toonden aan hun kind dat moeilijkheden er zijn om opgelost te worden, niet om te ontvluchten. Daarenboven blijkt uit onderzoek dat kinderen van gescheiden ouders 45% (!) minder kans hebben om een hoger diploma te halen.
• het aanleren van assertiviteit mag niet gereduceerd worden tot negatieve assertiviteit, d.w.z. durven nee-zeggen, maar vooral de veel moeilijker positieve assertiviteit, d.w.z. alternatieven voorstellen, durven initiatieven nemen en verantwoordelijkheid dragen. Het traditioneel vertalen van "assertiviteit" door "weerbaarheid" spoort aan tot deze negatieve reductie van het begrip.
• het professioneel oplossen van problemen in de ganse gezinssetting mag bij de cliënt niet tot de ervaring leiden dat probleem voor en boven hem opgelost worden, en hij dus nog meer het gevoel krijgt het zelf niet aan te kunnen.
• in leerprocessen ivm de groepsinteractie moet men onderscheid maken tussen secundaire vaardigheden, d.w.z. nuttige neurotische strategieën, en tertiaire, die eigenlijk enkel in affectieve relaties en opvoeding kunnen gebruikt worden.

Organisch

Hoewel er geen typische medicatie of andere neurotrope interventies bestaan die het interactief gedrag beïnvloeden, is er toch medicatie die een afremmend of stimulerend effect heeft op interactief gedrag:
a) afremmend: de neuroleptica verminderen de irritatiedrempel, en ook de neiging om snelle gemoedsschommelingen te krijgen die tot agressie, verbaal zowel als geweldmatig.  kunnen leiden. Vooral Dipiperon werkt milderend, ook bij kinderen. Ook antidepressiva kunnen leiden tot minder prikkelbaarheid, vooral de kalmerende tricyclische (Prothiaden, Redomex). Inderdaad, door te weinig bevrediging wordt de honger naar bevestiging sterker, wat de prikkelbaarheid verhoogt. Transcendente meditatie of DMR doet reeds op enkele dagen de prikkelbaarheid afnemen.
b) stimulerend: hier zijn sommige antidepressiva heel sterk. Vooral de MAORemmers (Aurorix = moclobemide), en in mindere mate de stimulerende tricyclische (Anafranil) zijn zeer versterkend voor het Fundamenteel Zelfvertrouwen, en daardoor indirect assertiever makend (zowel negatief als positief assertief)