8000-8999
Sites per thema:
psy0 algemeen
psy1 systemen
psy2 denken
psy3 brein
psy4 individu
psy50 diagnostiek
psy54 behandeling
psy6 optimaal
psy7 groepen
psy8 suboptimaal
psy9 optimaal

8505 Naar tertiaire Relatie


Van secundaire naar tertiaire relatie

Voorwaarden voor een duurzame relatie

Men kan ervan uitgaan dat de meeste relaties ondermaats blijven. En dit om diverse redenen: de partners kiezen elkaar spontaan op basis van complementariteit, d.w.z. voor de persoon met wie ze zich op dát ogenblik goed voelen, maar ze vragen zich niet af wat de voorwaarden zijn voor welslagen op langere termijn. En die voorwaarden zijn o.m.

  • dat zij kunnen communiceren
  • dat zij kunnen groeien, en
  • dat zij op het niveau van maximale verantwoordelijkheid gekomen zijn.

Zonder deze drie voorwaarden zal de complementariteit onherroepelijk voorbijgaan, en dan schiet alleen nog de keus over tussen scheiden (d.w.z. op zoek gaan naar een nieuwe complementaire partner), als broer en zus gaan leven, of blijven ruziemaken.

Daar komt nog bij dat onze westerse cultuur sinds anderhalve eeuw het tegennatuurlijk ideaal van de monogamie propageert, wat nog geen enkele cultuur (en geen enkel zoogdier) gerealiseerd heeft. Paradoxalerwijze (maar eigenlijk begrijpelijkerwijze) zijn de grootste voorstanders van de monogamie de seriële monogamen, d.w.z. zij die uit de mislukking weinig leren en gewoon “eerlijk” maar koppig opnieuw proberen.

Waarom niet spontaan goed?

Waarom zijn die drie hogere voorwaarden zo moeilijk te realiseren? Omdat we ze nergens leren, en omdat onze cultuur met haar gemakkelijk spontaanheidsideaal ons wijsmaakt dat die voorwaarden spontaan (zouden moeten) bestaan bij iedereen. Er lijkt daarom maar één oplossing: die drie moeilijke persoonlijkheidskenmerken inoefenen, net zolang tot ze een tweede natuur geworden zijn, zoals lezen, schrijven, piano spelen, kleren dragen, tanden poetsen, nuttige activiteiten die nochtans niemand spontaan kent of doet. Zoals er maar één manier is om goed piano te spelen: het leren, zo lukt een mooie relatie alleen (duurzaam) als beide partners de vereiste vaardigheden daartoe leren, en niet proberen de ander te dwingen complementair te blijven aan hun (neurotische) verwachtingen.

Men kan natuurlijk, zoals Picasso, zijn leven aaneenrijgen door uit elke relatie de eerste, complementaire, spontane fase te plukken, en vervolgens met een nieuwe partner een mooie, spontane, complementaire fase te beginnen. Verstandiger lijkt het mij om de vereiste vaardigheden voor een mooie relatie met z'n levenspartner in te oefenen, niet alleen om “de problemen te vermijden”, maar vooral om dimensies van geluk te ontdekken die zelfs in een mooie eerste, complementaire fase, nog onontdekt zijn.

Kenmerken van optimale relatie

Als men die drie karaktertrekken ingeoefend hebt zal de relatie wellicht veel beter gaan, d.w.z. niet enkel zullen de problemen constructief opgelost worden, maar er zullen nieuwe mogelijkheden aan de einder opdagen, nieuwe mogelijkheden van zelfrealisatie, persoonlijk en gezamenlijk geluk. Eén daarvan is misschien polyamorie. Samengevat is het: verrijkende intimiteit beleven naast een eerste mooie relatie die je nooit afbreekt. Zonder bedrog. Zonder jaloersheid.

Let op, je moet die kwaliteiten niet aanleren óm een bijkomende relatie te kunnen beleven. Maar als je eerste relatie die kwaliteiten heeft, dan wordt een tweede (en soms een derde) mogelijk. Of, anders geformuleerd: als een tweede relatie niet mogelijk is binnen je eerste, dan zal die eerste uiteindelijk mislukken om dezelfde redenen die je trachtte te voorkomen door de tweede te vermijden.